Στα βαθιά νερά της Αρκτικής, κοντά στο απομονωμένο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ, οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ εντόπισαν την άνοιξη ρωσικά υποβρύχια να εκτελούν ασκήσεις με ένα μυστικό όπλο, σχεδιασμένο να αχρηστεύει τα κρίσιμα υποθαλάσσια καλώδια χωρίς να αφήνει ίχνη.
Σύμφωνα με δύο Δυτικούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Reuters, την επιχείρηση συντόνισε η Διεύθυνση Υποβρύχιου Πολέμου της Μόσχας (GUGI). Η εν λόγω υπηρεσία χρησιμοποίησε βαθυσκάφη για να προσομοιώσει την ανάπτυξη αυτής της εξελιγμένης τεχνολογίας.
Οι δύο αξιωματούχοι, διατηρώντας την ανωνυμία τους, ανέφεραν ότι μια κοινή επιχείρηση της Βρετανίας, της Νορβηγίας και των ΗΠΑ εντόπισε και αναχαίτισε τα ρωσικά σκάφη στη θάλασσα. Οι σύμμαχοι εμπόδισαν την ολοκλήρωση της άσκησης, αναγκάζοντας το ρωσικό ναυτικό να αποχωρήσει από την περιοχή.
Βρετανία και Νορβηγία είχαν αποκαλύψει από τον Απρίλιο την παρουσία μιας μυστικής ρωσικής δραστηριότητας στην Αρκτική, όμως η ύπαρξη του νέου αυτού όπλου, η ακριβής τοποθεσία και η εμπλοκή των αμερικανικών δυνάμεων βλέπουν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας.
Αυξάνονται οι απόπειρες ρωσικών σαμποτάζ
Η υποβρύχια αυτή αντιπαράθεση καταγράφεται σε μια περίοδο που στελέχη των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών εκφράζουν φόβους ότι το Κρεμλίνο εντείνει τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια πιθανή σύγκρουση με το ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, τρεις Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι αναλυτές στις ΗΠΑ ανησυχούν όλο και περισσότερο για το ενδεχόμενο η Ρωσία να «τεστάρει» τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας του ΝΑΤΟ (Άρθρο 5). Αν συμβεί αυτό, η καταστροφή των υποθαλάσσιων καλωδίων αναμένεται να αποτελέσει κομβικό μέρος της στρατηγικής της Μόσχας.
Τα καλώδια αυτά, με πάχος που δεν ξεπερνά αυτό ενός λάστιχου ποτίσματος, βρίσκονται στον βυθό ή ελαφρώς θαμμένα κάτω από αυτόν και αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» του παγκόσμιου διαδικτύου και των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Η τεράστια οικονομική και στρατηγική τους σημασία τα είχε καταστήσει στόχο και σε παλαιότερες συρράξεις, όπως στον Πρώτο και Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η μεταφορά διαταγών μέσω τηλεγράφου και τηλεφώνου ήταν ζωτικής σημασίας.
Στην περιοχή του Σβάλμπαρντ, δύο υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών μήκους 1.400 χιλιομέτρων συνδέουν το αρχιπέλαγος με τη ηπειρωτική Νορβηγία, φτάνοντας σε βάθος έως και 2.700 μέτρων. Από αυτά διακινούνται τεράστιοι όγκοι δορυφορικών δεδομένων που λαμβάνει ο τοπικός σταθμός SvalSat, ο μεγαλύτερος στον κόσμο, ο οποίος εντάσσεται στο δίκτυο Near Space Network της NASA.
Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο αρνείται σταθερά οποιαδήποτε εμπλοκή σε δολιοφθορές σε χώρες του ΝΑΤΟ ή σχεδιασμό αντιπαράθεσης. Δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Μόσχη έχει πυκνώσει τις ενέργειες που στοχεύουν ευρωπαϊκά κράτη τους τελευταίους μήνες, καθώς το μέτωπο στην Ουκρανία παραμένει σε μεγάλο βαθμό στάσιμο.
Χώρες όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Ρουμανία έχουν επιβεβαιώσει διάφορες παραβιάσεις. Πιο πρόσφατα, μια απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας τον Αύγουστο προκάλεσε την αντίδραση της Γερμανίας, η οποία προχώρησε στο κλείσιμο ρωσικού προξενείου στη Βόννη και ενός πολιτιστικού κέντρου στο Βερολίνο.
Επιπλέον, τον Αύγουστο, ο Διευθυντής της CIA Τζον Ράτκλιφ επισκέφθηκε τη Μόσχη για επαφές με Ρώσους ομολόγους του, με στόχο, μεταξύ άλλων, να προειδοποιήσει τη Ρωσία να μην κλιμακώσει τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη. Δεν κατέστη δυνατό να διευκρινιστεί αν ο Ράτκλιφ έθεσε το ζήτημα των μυστικών υποβρύχιων επιχειρήσεων της Ρωσίας, ενώ το Κρεμλίνο αρνήθηκε να αποκαλύψει το περιεχόμενο των συνομιλιών.
Η άσκηση στην Αρκτική
Ταυτόχρονα με τις επιχειρήσεις στη θάλασσα, Βρετανοί και Νορβηγοί αξιωματούχοι παρουσίασαν τα ευρήματά τους στη Μόσχα, καθιστώντας σαφές ότι γνωρίζουν για τη νέα τεχνολογία, με την ελπίδα να αποτρέψουν τη χρησιμοποίησή της.
Οι Ρώσοι δεν προκάλεσαν ζημιές σε καλώδια, καθώς η άσκηση επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην προσομοίωση της χρήσης του όπλου σε περίπτωση σύγκρουσης με το ΝΑΤΟ.
Οι αξιωματούχοι απέφυγαν να δώσουν λεπτομέρειες για τον τρόπο λειτουργίας της συγκεκριμένης τεχνολογίας. Κληθείσα να σχολιάσει, η Συμμαχία παρέπεμψε στις αρχές της Νορβηγίας και της Βρετανίας.
«Με την κοινή μας επιχείρηση στείλαμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στη Ρωσία ότι δεν μπορεί να δράσει μυστικά», δήλωσε ο Νορβηγός Υπουργός Άμυνας Τόρε Σάντβικ.
«Καταστήσαμε απολύτως σαφές στις ρωσικές αρχές ότι οποιαδήποτε απόπειρα στόχευσης των κρίσιμων υποδομών μας θα εντοπίζεται και θα έχει συνέπειες. Δεν συμφέρει κανέναν η κλιμάκωση της έντασης στον Απώτατο Βορρά».
Από την πλευρά του, το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας παρέπεμψε στις δηλώσεις της 9ης Απριλίου, όπου γινόταν αναφορά σε ύποπτες κινήσεις κοντά στα νορβηγικά και βρετανικά ύδατα από τη Ρωσική Κύρια Διεύθυνση Ερευνών Βαθέων Υδάτων (GUGI). Τόσο η Ουάσινγκτον όσο και το Λονδίνο έχουν επιβάλει κυρώσεις στη συγκεκριμένη μυστική υπηρεσία.
Δυτικός αξιωματούχος υπογράμμισε ότι τυχόν κλιμάκωση ανάμεσα σε Ρωσία και ΝΑΤΟ θα αναδείξει άμεσα τη στρατηγική σημασία του θαλάσσιου περάσματος Bear Gap, που εκτείνεται ανάμεσα στο Σβάλμπαρντ και τη ηπειρωτική Νορβηγία.
Για να βγουν στον Ατλαντικό, τα ρωσικά πυρηνικά υποβρύχια που εδρεύουν στη χερσόνησο Κόλα πρέπει να διασχίσουν αυτό το θαλάσσιο πέρασμα πλάτους 400 μιλίων, περνώντας δίπλα από το απομονωμένο ηφαιστειακό νησί Γιαν Μάγεν της Νορβηγίας.
Η Βρετανία ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα την ανάπτυξη δυνάμεων στο Γιαν Μάγεν τον Αύγουστο, στο πλαίσιο κοινής άσκησης με τη Νορβηγία και τις ΗΠΑ, επιδεικνύοντας την ετοιμότητα του ΝΑΤΟ στον Απώτατο Βορρά.
Παράλληλα, η Νορβηγία σχεδιάζει την εγκατάσταση νέου καλωδίου οπτικών ινών που θα συνδέει το Σβάλμπαρντ και το Γιαν Μάγεν με την ηπειρωτική χώρα έως το 2028.
Με πληροφορίες από Reuters
