Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Μπορεί ένα χαμόγελο να μας φτιάξει τη διάθεση, ακόμη κι όταν δεν είμαστε χαρούμενοι;


Ακόμη κι όταν δεν έχουμε ιδιαίτερα καλή διάθεση, ένα χαμόγελο μπορεί να μας βοηθήσει να αισθανθούμε καλύτερα. Αυτό υποστηρίζουν επιστήμονες που μελετούν τη σχέση ανάμεσα στις εκφράσεις του προσώπου και τα συναισθήματα, εξετάζοντας κατά πόσο μια τόσο απλή κίνηση μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία μας.

Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Σε ένα γνωστό πείραμα της δεκαετίας του 1980, οι ερευνητές ζήτησαν από εθελοντές να κρατήσουν ένα μολύβι είτε με τα δόντια είτε με τα χείλη τους. Όταν το κρατούσαν με τα δόντια, ενεργοποιούνταν οι μύες που χρησιμοποιούμε όταν χαμογελάμε. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν αποσπάσματα από κινούμενα σχέδια. Όσοι είχαν ενεργοποιήσει τους μυς του χαμόγελου έτειναν να βρίσκουν τα αποσπάσματα πιο αστεία.

Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «ανατροφοδότηση του προσώπου» (facial feedback hypothesis) και αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής μελέτης εδώ και δεκαετίες.

Η Τζιν Τσάι, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Στάνφορντ, εξηγεί ότι τα αποτελέσματα μπορεί να σχετίζονται και με τις αναμνήσεις που συνδέουμε με συγκεκριμένες εκφράσεις. Ένα χαμόγελο, για παράδειγμα, ενδέχεται να μας θυμίζει μια ευχάριστη εμπειρία και έτσι να βελτιώνει τη διάθεσή μας.

Πώς επηρεάζει το χαμόγελο τον οργανισμό

Τα πιθανά οφέλη δεν περιορίζονται στην ψυχολογία. Η Τζούντι Χο, κλινική και δικαστική νευροψυχολόγος στο Λος Άντζελες, η οποία διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Πέπερνταϊν, αναφέρει ότι το χαμόγελο μπορεί να επηρεάσει την κορτιζόλη, την ορμόνη που συμμετέχει στη ρύθμιση της αντίδρασης του οργανισμού στο στρες.

Μπορεί επίσης να επηρεάσει ουσίες του εγκεφάλου που συνδέονται με ευχάριστα συναισθήματα, όπως οι ενδορφίνες, η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη.

«Οι άνθρωποι που χαμογελούν κατά τη διάρκεια στρεσογόνων δραστηριοτήτων παρουσιάζουν γενικά χαμηλότερους καρδιακούς παλμούς κατά την αποκατάσταση, σε σύγκριση με όσους διατηρούν ουδέτερη έκφραση», εξηγεί η Χο, επικαλούμενη σχετικά ερευνητικά ευρήματα.

Η ίδια συζητά αυτή την πρακτική με ορισμένους ασθενείς της που αντιμετωπίζουν άγχος ή κατάθλιψη, χωρίς ωστόσο να την παρουσιάζει ως θεραπεία.

«Δεν υποστηρίζω ότι αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους», διευκρινίζει. «Είναι απλώς ένα ακόμη εργαλείο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν».

Το χαμόγελο δεν σημαίνει το ίδιο σε όλες τις χώρες

Το πώς αντιλαμβανόμαστε ένα χαμογελαστό πρόσωπο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την κοινωνία στην οποία έχουμε μεγαλώσει.

Η Τσάι έχει μελετήσει τις διαφορές ανάμεσα στην αμερικανική κουλτούρα, όπου δίνεται ιδιαίτερη αξία στην αισιοδοξία και την εξωστρεφή έκφραση της χαράς, και στις κοινωνίες της Ανατολικής Ασίας, όπου συχνά προτιμάται μια πιο ισορροπημένη συναισθηματική στάση.

Σε έρευνές της με συμμετέχοντες από τις ΗΠΑ, την Ταϊβάν, τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία και το Χονγκ Κονγκ, διαπίστωσε ότι ένα πλατύ, ενθουσιώδες χαμόγελο δεν προκαλεί παντού την ίδια εντύπωση.

Ορισμένοι Αμερικανοί το θεωρούσαν ένδειξη φιλικότητας και ζεστασιάς, ενώ κάποιοι συμμετέχοντες από την Ανατολική Ασία αντιμετώπιζαν τις ίδιες εκφράσεις με επιφύλαξη, χαρακτηρίζοντάς τες ακόμη και ένδειξη συναισθηματικής αστάθειας ή αναξιοπιστίας.

«Έχει σημασία τι είδους χαμόγελο είναι», σημειώνει η Τσάι, εξηγώντας ότι σε αρκετές ασιατικές κοινωνίες προτιμάται ένα πιο διακριτικό χαμόγελο, εκτός αν η περίσταση δικαιολογεί μια ιδιαίτερα ενθουσιώδη αντίδραση.

Στην Ταϊλάνδη, αντίθετα, το χαμόγελο κατέχει ξεχωριστή θέση στην καθημερινή επικοινωνία. Η χώρα είναι γνωστή ως «η χώρα των χαμόγελων», ενώ στη γλώσσα της υπάρχουν σχεδόν 30 διαφορετικές λέξεις για να περιγράψουν ένα χαμόγελο.

Όταν το χαμόγελο γίνεται υποχρέωση

Υπάρχει, ωστόσο, μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο να επιλέγει κανείς να χαμογελάσει και στο να αισθάνεται ότι πρέπει να το κάνει.

Το ζήτημα έχει απασχολήσει ιδιαίτερα τους εργασιακούς χώρους, όπου πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν την προσδοκία να εμφανίζονται διαρκώς χαμογελαστές, ακόμη κι όταν η ίδια απαίτηση δεν υπάρχει για τους άνδρες.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της αμερικανικής αλυσίδας καταστημάτων Target, η οποία προκάλεσε αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όταν καθιέρωσε συγκεκριμένους κανόνες συμπεριφοράς για το προσωπικό της. Οι εργαζόμενοι καλούνταν να χαμογελούν και να κοιτούν τους πελάτες στα μάτια όταν βρίσκονταν σε απόσταση περίπου τριών μέτρων, ενώ έπρεπε να τους χαιρετούν προσωπικά όταν πλησίαζαν σε απόσταση 1,2 μέτρων.

Ο Νίκολας Κόουλς, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, εξηγεί ότι οι άνθρωποι αντιδρούν αρνητικά όταν αισθάνονται πως δεν έχουν τον έλεγχο της συναισθηματικής τους έκφρασης.

«Σε αυτές τις περιπτώσεις διαπιστώνουμε ότι το χαμόγελο μπορεί να καταλήξει να σε κάνει δυστυχισμένο», αναφέρει. Κατά τον ίδιο, τα οφέλη είναι πιθανότερο να εμφανιστούν όταν η συγκεκριμένη έκφραση είναι αυθεντική και εθελοντική.

Η Χο προτείνει μια διαφορετική χρήση του χαμόγελου σε δύσκολες κοινωνικές στιγμές, όπως μια οικογενειακή συζήτηση που εξελίσσεται σε διαφωνία για την πολιτική ή τη θρησκεία. Αντί να εστιάζουμε αποκλειστικά στη σύγκρουση, ένα χαμόγελο μπορεί να μας βοηθήσει να θυμηθούμε τη σχέση που έχουμε με τον άνθρωπο απέναντί μας και να αντιδράσουμε με περισσότερη ψυχραιμία.

Με πληροφορίες από Associated Press



Πηγή: www.lifo.gr