Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης ανέπτυξαν ένα σύντομο βιντεοπαιχνίδι που, σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα μελέτης τους, θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό της κλινικής κατάθλιψης και στην παρακολούθηση της πορείας των ασθενών.
Το παιχνίδι διαρκεί περίπου τρία λεπτά και σχεδιάστηκε ώστε να καταγράφει ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της κατάθλιψης: την ανηδονία, δηλαδή τη δυσκολία του ατόμου να βιώσει ευχαρίστηση ή ικανοποίηση από δραστηριότητες που υπό φυσιολογικές συνθήκες θεωρούνται ευχάριστες. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι περίπου το 70% των ατόμων με κλινική κατάθλιψη εμφανίζουν σε κάποιο βαθμό αυτό το σύμπτωμα.
Στη μελέτη συμμετείχαν 120 εθελοντές, εκ των οποίων οι 50 είχαν διαγνωστεί με μείζονα κατάθλιψη. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να παίξουν ένα απλό παιχνίδι στο οποίο έπρεπε να συλλέγουν μήλα από δέντρα. Όσο περισσότερα μήλα συγκέντρωνε ο παίκτης από το ίδιο δέντρο, τόσο λιγότερα απέδιδε αυτό στη συνέχεια, με αποτέλεσμα ο παίκτης να πρέπει κάποια στιγμή να επιλέξει νέο δέντρο για να διατηρήσει υψηλή βαθμολογία.
Τι έδειξε το πείραμα για την κατάθλιψη
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα χωρίς κατάθλιψη συνέχιζαν να συλλέγουν μήλα από το ίδιο δέντρο μέχρι η απόδοσή του να μειωθεί σημαντικά, ενώ όσοι έπασχαν από κατάθλιψη εγκατέλειπαν το δέντρο πολύ νωρίτερα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το μοτίβο αυτό συνδέεται με τον τρόπο που οι άνθρωποι με κατάθλιψη επεξεργάζονται την προσδοκία ανταμοιβής και ευχαρίστησης από νέες εμπειρίες.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση PNAS, ενώ η ερευνητική ομάδα επιδιώκει να λάβει έγκριση από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), ώστε το παιχνίδι να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον ως διαγνωστικό εργαλείο.
Οι επιστήμονες συνδέουν τη συμπεριφορά αυτή με τον τρόπο που λειτουργεί το λεγόμενο «σημείο αναφοράς» στον εγκέφαλο, δηλαδή ο μηχανισμός μέσω του οποίου οι άνθρωποι αξιολογούν αν μια εμπειρία είναι θετική ή ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, στους περισσότερους ανθρώπους μια ευχάριστη εμπειρία μπορεί προσωρινά να αυξήσει τις προσδοκίες τους, χωρίς όμως να εξαλείφει τη δυνατότητα να νιώσουν ξανά ευχαρίστηση από κάτι νέο. Στα άτομα με κατάθλιψη, αντίθετα, αυτή η «γραμμή προσδοκιών» φαίνεται να μεταβάλλεται με διαφορετικό τρόπο, περιορίζοντας την αίσθηση ανταμοιβής ακόμη και απέναντι σε θετικά ερεθίσματα.
Για να επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους, οι ερευνητές πραγματοποίησαν και δεύτερο πείραμα, στο οποίο οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να δηλώσουν πόσα χρήματα θα πλήρωναν για διάφορα σνακ, ανάμεσά τους και αγαπημένες τροφές που είχαν επιλέξει οι ίδιοι.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, τα άτομα χωρίς κατάθλιψη επηρεάζονταν προσωρινά από την παρουσία του αγαπημένου τους σνακ, αλλά στη συνέχεια οι επιλογές τους επέστρεφαν στα αρχικά επίπεδα. Αντίθετα, οι συμμετέχοντες με κατάθλιψη συνέχιζαν να αποδίδουν χαμηλότερη αξία στα υπόλοιπα σνακ, στοιχείο που, σύμφωνα με τους ερευνητές, ενισχύει την υπόθεση ότι η κατάθλιψη επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι προσδοκίες ανταμοιβής.
Οι πιθανές εφαρμογές του παιχνιδιού στην την παρακολούθηση ασθενών
Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι το παιχνίδι θα μπορούσε στο μέλλον να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για τη διάγνωση, αλλά και για την παρακολούθηση της πορείας των ασθενών και της αποτελεσματικότητας των θεραπειών. Όπως αναφέρουν, αντί για σύντομες επισκέψεις ανά διαστήματα στον γιατρό, οι ασθενείς θα μπορούσαν να χρησιμοποιούν το τεστ τακτικά μέσω του κινητού τους τηλεφώνου, επιτρέποντας στους ειδικούς να αξιολογούν πιο γρήγορα αν μια θεραπεία λειτουργεί.
Ο επικεφαλής της μελέτης Πολ Γκλίμτσερ, διευθυντής του Institute for Translational Neuroscience στην Ιατρική Σχολή Grossman του NYU, δήλωσε ότι η ομάδα του βλέπει το παιχνίδι ως ένα πιθανό εργαλείο καθημερινής αξιολόγησης της κατάθλιψης, αντίστοιχο με όσα προσφέρουν σήμερα ένα θερμόμετρο ή ένα πιεσόμετρο για άλλες παθήσεις.
Όπως υποστήριξε, η δυνατότητα συχνής και απλής παρακολούθησης των συμπτωμάτων θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται η αποτελεσματικότητα μιας φαρμακευτικής αγωγής ή ψυχοθεραπείας.
«Η ιδέα είναι ότι ο ασθενής θα μπορούσε να χρησιμοποιεί το τεστ μία φορά την εβδομάδα από το κινητό του και οι γιατροί να βλέπουν πολύ πιο γρήγορα αν μια θεραπεία βοηθά ή όχι», ανέφερε.
Οι ερευνητές θεωρούν επίσης ότι η προσέγγιση αυτή μπορεί να συμβάλει σε πιο εξατομικευμένες θεραπείες για την κατάθλιψη. Επειδή δεν εμφανίζουν όλοι οι ασθενείς το ίδιο επίπεδο ανηδονίας, το παιχνίδι ενδέχεται να βοηθήσει τους ειδικούς να διακρίνουν διαφορετικούς τύπους κατάθλιψης και να προσαρμόζουν καλύτερα τη θεραπευτική προσέγγιση.
Με πληροφορίες από Gizmodo
