Ο επί σειρά ετών ηγέτης της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, παραδέχθηκε την ήττα του από το φοιτητικό κίνημα διαμαρτυρίας στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή (25/10) στη χώρα.
«Δεν έχουμε ακόμη τα τελικά αποτελέσματα (…) είναι όμως σαφές ότι χάσαμε αυτές τις εκλογές», ανέφερε ο Βούτσιτς κατά την παραδοχή της ήττας του αργά το βράδυ της Κυριακής.
Τα προκαταρκτικά στοιχεία της εκλογικής επιτροπής της Σερβίας υπέδειξαν ποσοστό συμμετοχής-ρέκορ, το οποίο, σύμφωνα με αναλυτές, ευνόησε το φοιτητικό κίνημα. Μετά την ανακοίνωση Βούτσιτς, ξέσπασαν θυελλώδεις πανηγυρισμοί στους δρόμους.
Σερβία: Ενθουσιασμός και συνθήματα «νίκης» στους δρόμους του Βελιγραδίου
Ο Βούτσιτς προκήρυξε τις πρόωρες εκλογές μετά από δύο χρόνια διαδηλώσεων, οι οποίες πυροδοτήθηκαν από την κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης Νόβι Σαντ, ένα δυστύχημα που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους και εκλήφθηκε ως έμπρακτη απόδειξη της κρατικής διαφθοράς και εγκληματικής αμέλειας.
Έχοντας ήδη υπηρετήσει δύο θητείες ως πρόεδρος, ο Βούτσιτς δεν είχε δικαίωμα επανεκλογής στο ύπατο αξίωμα και ηγείτο του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) με στόχο να επιστρέψει στη θέση του πρωθυπουργού, την οποία είχε εγκαταλείψει το 2017.
Ο επικεφαλής υποψήφιος της «Φοιτητικής Λίστας», Ilija Srdanović, δήλωσε στο BBC Serbian: «ΠλέοΝ, θα μιλάμε για ένα ελεύθερο κράτος», προσθέτοντας ότι το αντικυβερνητικό κίνημα ελπίζει να «απελευθερώσει τη χώρα από τη τυραννία».
Στους δρόμους των πόλεων επικράτησε ενθουσιασμός, με πλήθη να χορεύουν, να φωνάζουν «Νίκη!», να κορνάρουν και να ρίχνουν πυροτεχνήματα. «Η Σερβία είναι ελεύθερη. Είναι ένα θαύμα», δήλωσε ένας φοιτητής στο BBC.
Ποιοι είναι οι φοιτητές που ανέτρεψαν τον Βούτσιτς
Ο Βούτσιτς έκανε τις δηλώσεις του από τα κεντρικά γραφεία του κόμματός του (SNS) στο Βελιγράδι. Την ίδια ώρα, το κέντρο του Νόβι Σαντ ήταν πλημμυρισμένο από κόσμο. «Όλα θα πάνε καλύτερα τώρα», δήλωσε ο Ντάβιντ Βάσιτς στο BBC Serbian.
Η «Φοιτητική Λίστα», η οποία δεν διαθέτει εμφανείς κομματικούς ηγέτες και τα μέλη της δεν προέρχονται από την επαγγελματική πολιτική, κατάφερε να συσπειρώσει τους αντικυβερνητικούς ψηφοφόρους σε ολόκληρη τη χώρα. Αποφάσισε να κατεβάσει υποψηφίους για το 250μελές κοινοβούλιο προερχόμενους από όλο το φάσμα της σερβικής κοινωνίας, από γιατρούς, ηθοποιούς, ακαδημαϊκούς μέχρι και προσωπικότητες του αθλητισμού.
Το πρόγραμμα του αντικαθεστωτικού κινήματος περιλαμβάνει:
- Κάθαρση των αρχών: Απομάκρυνση αξιωματούχων που παραβίασαν τους νόμους καταστέλλοντας τις διαδηλώσεις.
- Αποκομματικοποίηση: Τερματισμό του διορισμού κομματικών εγκαθέτων σε δημόσιες επιχειρήσεις.
- Ελευθεροτυπία: Απελευθέρωση της δημόσιας τηλεόρασης από τον κυβερνητικό έλεγχο.
Ο Βούτσιτς και το SNS αρνούνται σταθερά τις κατηγορίες περί διαφθοράς. Στην προεκλογική του εκστρατεία υποσχόταν αυξήσεις συντάξεων, μισθών στο δημόσιο και ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας, ενώ διατηρούσε μια ισορροπία υποστηρίζοντας την ένταξη της Σερβίας στην ΕΕ, αλλά αρνούμενος να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία για την εισβολή στην Ουκρανία.
Οι κάλπες στήθηκαν και στο εξωτερικό, με μεγάλες ουρές Σέρβων ψηφοφόρων να καταγράφονται στη Λιουμπλιάνα της Σλοβενίας, στο Μόναχο της Γερμανίας, στο Παρίσι, καθώς και στο Λος Άντζελες και το Σικάγο των ΗΠΑ.
Όσον αφορά τους φοιτητές, πρόκειται για ένα κίνημα που γεννήθηκε από ένα δυστύχημα, απόρροια της διαφθοράς στη χώρα. Ξεκίνησε με αποκλεισμούς δρόμων από φοιτητές και εξελίχθηκε σε σχεδόν καθημερινές διαδηλώσεις και εθνικό μέτωπο κατά της διαφθοράς.
Mέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια, οι φοιτητές πέτυχαν να διαλύσουν μια πολιτική κυριαρχία 14 ετών υπό τον Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος είδε τη δημοτικότητα του κόμματός του να καταρρέει σε μια εκλογική αναμέτρηση που μετατράπηκε σε δημοψήφισμα για το μέλλον της Σερβίας.
Το πιο συμβολικό γεγονός της βραδιάς ήταν η διάλυση του αποκαλούμενου «Ćaciland», ενός καταυλισμού υποστηρικτών του Βούτσιτς που είχε στηθεί πριν από 18 μήνες στο Πάρκο των Πρωτοπόρων, μπροστά από το Σερβικό Κοινοβούλιο. Οι μεταλλικοί φράχτες γκρεμίστηκαν εν μέσω συνθημάτων «Ο Βούτσιτς φεύγει».
Σε ό,τι αφορά το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα, το σίγουρο είναι ότι δεν θα το κάνουν οι ίδιοι οι φοιτητές, καθώς δεν έθεσαν υποψηφιότητα. Ήταν μια παρμένη, από το παρελθόν, απόφαση, καθώς το εκλογικό σώμα δύσκολα θα εμπιστευόταν μια λίστα υποψηφίων χωρίς βιοτική και επαγγελματική εμπειρία.
Παρότι ο Ilija Srdanović, καθηγητής Καρδιολογίας στο Νόβι Σαντ, ήταν πρώτος στη λίστα, δεν θεωρείται ο πιθανός πρωθυπουργός, ενώ τουλάχιστον 135 βουλευτές από τη λίστα εκλέγονται στο κοινοβούλιο. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ο πρώην σταρ του μπάσκετ Ντέγιαν Μποντιρόγκα, ο γνωστός ηθοποιός Τιχομίρ Στάνιτς, ο τενόρος Νίκολα Μίκιτς και ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Σερβίας Ντέγιαν Σόσκιτς.
Με πληροφορίες από BBC
