Το Ισραήλ απειλεί να καταλάβει τις αρχαίες Δεξαμενές του Σολομώντα κοντά στη Βηθλεέμ, σε μια κίνηση που θα αποτελούσε σημαντική κλιμάκωση μιας εντεινόμενης εκστρατείας για τον έλεγχο της γης στη Δυτική Όχθη.
Από τότε που ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ, Μπεζαλέλ Σμότριτς, διατύπωσε τον Μάιο μια σαφή απειλή να «διαγράψει» τις συμφωνίες που επιβεβαίωσαν την παλαιστινιακή ιδιοκτησία των δεξαμενών πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, Ισραηλινοί έποικοι και στρατιώτες έχουν ενισχύσει την παρουσία τους γύρω από τον εντυπωσιακό αυτό χώρο.
Οι Δεξαμενές του Σολομώντα χρονολογούνται ήδη από τον 2ο αιώνα π.Χ., αν και η κύρια κατασκευή τους πραγματοποιήθηκε από τους Ρωμαίους έναν αιώνα αργότερα, στο πλαίσιο ενός τεράστιου τεχνικού έργου που περιλάμβανε δύο δεξαμενές, υδραγωγεία και σήραγγες για την παροχή νερού στην Ιερουσαλήμ, η οποία βρίσκεται 8 μίλια (13 χλμ.) μακριά.
Μια τρίτη μεγαλοπρεπής λεκάνη προστέθηκε κατά την οθωμανική περίοδο, όταν κατασκευάστηκε επίσης ένα φρούριο για την προστασία της υδροδότησης. Κατά την περίοδο της Βρετανικής Εντολής για την Παλαιστίνη, από το 1923 έως το 1948, οι βρετανικές αρχές εκσυγχρόνισαν το σύστημα με μεταλλικούς σωλήνες και αντλίες.
Σήμερα οι δεξαμενές, που σε ορισμένα σημεία ξεπερνούν τα 10 μέτρα βάθος, δεν διοχετεύουν πλέον νερό στην Ιερουσαλήμ. Έχουν όμως γίνει η κύρια πηγή αναψυχής για την περιοχή.
«Είναι το μόνο μέρος πλέον σε ολόκληρη τη Βηθλεέμ όπου μπορείς να βρεις κάπου να καθίσεις και να απολαύσεις το νερό, τη σκιά, τον πράσινο χώρο – και τώρα προσπαθούν να μας το κλέψουν», δήλωσε ο Μαχμούντ Τζάμπερ, τοπικός ακτιβιστής και γεωπόνος, ο οποίος χρησιμοποιεί νερό από τις τοπικές πηγές για την καλλιέργεια λαχανικών.
Παρότι μια συνοικία του ισραηλινού εποικισμού Εφράτ δεσπόζει πάνω από τις δεξαμενές, αυτές τέθηκαν υπό άμεση απειλή μόλις τον Μάιο, όταν ο Σμότριτς και ένας άλλος σκληροπυρηνικός Ισραηλινός πολιτικός, ο Τσβι Σουκότ, ζήτησαν από την αστυνομία να απομακρύνει Παλαιστινίους από την περιοχή, ώστε να μπορούν να κινηματογραφηθούν ενώ κολυμπούσαν στη μεσαία δεξαμενή.
«Αυτή είναι η γη μας», δήλωσε ο Σμότριτς, ενώ ο Σουκότ επανέλαβε την έκκλησή του για ισραηλινή ανάληψη του ελέγχου της τοποθεσίας. Έκτοτε, οι εισβολές εποίκων έχουν γίνει συχνότερες και στις 10 Ιουλίου Ισραηλινοί στρατιώτες πραγματοποίησαν μια πρωτοφανή επιδρομή, ρίχνοντας δακρυγόνα ενώ παιδιά κολυμπούσαν στις δεξαμενές.
Η εκστρατεία πίεσης έχει προκαλέσει οργή στην Παλαιστίνη όχι μόνο λόγω της αρχαιολογικής σημασίας των τριών ορθογώνιων δεξαμενών, οι οποίες – με συνολική χωρητικότητα 250.000 κυβικά μέτρα – αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα σωζόμενα συστήματα ύδρευσης του αρχαίου κόσμου. Αντιπροσωπεύει επίσης μια νέα μετωπική επίθεση εναντίον της Παλαιστινιακής Αρχής (ΠΑ).
Σύμφωνα με τη δεύτερη Συμφωνία του Όσλο το 1995, οι Δεξαμενές του Σολομώντα εντάχθηκαν στη διευρυμένη περιοχή της Βηθλεέμ, η οποία χαρακτηρίστηκε ως Περιοχή Α, υπό παλαιστινιακό πολιτικό και αστυνομικό έλεγχο. Η διαίρεση της Δυτικής Όχθης σε περιοχές Α, Β (παλαιστινιακός πολιτικός και ισραηλινός στρατιωτικός έλεγχος) και Γ (πλήρης ισραηλινή διοίκηση) προοριζόταν να αποτελέσει ένα μεταβατικό στάδιο προς την τελική ισραηλινή αποχώρηση από τα κατεχόμενα εδάφη και τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Αυτός ο στόχος έχει από καιρό εγκαταλειφθεί από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον κυβερνητικό συνασπισμό του, οι οποίοι έχουν επιταχύνει την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη σε μια προσπάθεια να καταστήσουν αδύνατη τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους.
Καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της πολυετούς εκστρατείας, η Περιοχή Α θεωρούνταν ως επί το πλείστον απαραβίαστη, μέχρι που μια απόφαση του συμβουλίου ασφαλείας τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους επιβεβαίωσε τον ισραηλινό έλεγχο στον ιστορικό χώρο του Τάφου της Ραχήλ μέσα στη Βηθλεέμ. Η κατάληψη των Δεξαμενών του Σολομώντα θα δημιουργούσε ένα νέο προηγούμενο, υποδηλώνοντας ότι τμήματα της Περιοχής Α θα μπορούσαν να ιδιοποιούνται κατά βούληση μέσω έκτακτων αποφάσεων υπουργών.
Όταν επισκέφθηκε τις δεξαμενές τον Μάιο, ο Σμότριτς δήλωσε ότι το γεγονός πως ένας «θαυμάσιος αρχαίος υδάτινος χώρος» παρέμενε υπό παλαιστινιακό έλεγχο ήταν «ένα από τα τρομερά λάθη» των Συμφωνιών του Όσλο.
«Εργαζόμαστε σκληρά για να διορθώσουμε τη φοβερή ζημιά που προκάλεσε η καταστροφή των Συμφωνιών του Όσλο», είπε.
«Αυτός ο χώρος χρησιμοποιείται ως όπλο προκειμένου να υπονομευτεί και ουσιαστικά να ακυρωθεί η Συμφωνία του Όσλο», δήλωσε ο Άλον Αράντ, Ισραηλινός αρχαιολόγος και εκτελεστικός διευθυντής της οργάνωσης Emek Shaveh, η οποία ιδρύθηκε για την προστασία αρχαίων χώρων. Πρόσθεσε: «Υπάρχουν 6.000 αρχαίοι χώροι στη Δυτική Όχθη και μόνο ένα [κλάσμα] από αυτούς αντιπροσωπεύει οποιαδήποτε σύνδεση με την εβραϊκή κληρονομιά».
Δεν είναι σαφές εάν και πότε ο ισραηλινός κυβερνητικός συνασπισμός θα επιχειρήσει να καταλάβει τις Δεξαμενές του Σολομώντα, όμως αρχαιολόγοι και ντόπιοι Παλαιστίνιοι προετοιμάζονται για περισσότερες εισβολές καθώς πλησιάζουν οι εκλογές του Οκτωβρίου στο Ισραήλ.
Με πληροφορίες από Guardian
