Η ζήτηση για φωτοβολταϊκά συστήματα που εγκαθίστανται στις στέγες σε ολόκληρη την Ευρώπη έχει αυξηθεί κατακόρυφα από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, καθώς τα νοικοκυριά σπεύδουν να προστατευθούν από την εκτίναξη των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας που προκάλεσε η χειρότερη παγκόσμια ενεργειακή κρίση στην ιστορία.
Η σύγκρουση έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, πλήττοντας τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τα νοικοκυριά και επιταχύνοντας τις προσπάθειες για την εξεύρεση φθηνότερων εναλλακτικών λύσεων και τη μείωση της έκθεσης στις ασταθείς ενεργειακές αγορές.
Η ζήτηση για ηλιακά συστήματα στέγης έχει αυξηθεί κατακόρυφα από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν
Η ηλιακή ενέργεια συγκαταλέγεται μεταξύ αυτών των επιλογών, με τη ζήτηση από τους ιδιοκτήτες κατοικιών να έχει υπερδιπλασιαστεί για ορισμένους φορείς του κλάδου από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου, σύμφωνα με συνεντεύξεις που έκανε το Reuters με περισσότερους από έξι χονδρεμπόρους ενεργειακού εξοπλισμού και εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Γερμανία, τη Βρετανία και την Ολλανδία.
Πρόκειται για μια σημαντική ώθηση για μια τεχνολογία που αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο της συνολικής ενεργειακής ισχύος της Ευρώπης, αλλά είδε τον ρυθμό των νέων εγκαταστάσεων να μειώνεται πέρυσι για πρώτη φορά σε σχεδόν μια δεκαετία. Οι υποστηρικτές του κλάδου υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη πρέπει να κάνει πολύ περισσότερα για να μειώσει την εξάρτησή της από το εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
«Ο πόλεμος απλώς έφερε στο φως το πρόβλημα που υπήρχε από πάντα: την ενεργειακή εξάρτηση», δήλωσε στο Reuters ο Janik Nolden, συνιδρυτής της γερμανικής ιδιωτικής εταιρείας χονδρικής πώλησης ηλιακού εξοπλισμού Solarhandel24, προσθέτοντας ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις «έπεσαν σε μια παγίδα».
Zητούμενο η «ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα»
Η Solarhandel24 ανέφερε ότι οι καθαρές πωλήσεις υπερτριπλασιάστηκαν τον Μάρτιο σε σχεδόν 70 εκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, ενώ αναμένεται να τριπλασιαστούν εκ νέου αυτό το μήνα, φτάνοντας τα 60 εκατομμύρια ευρώ. Η εταιρεία σχεδιάζει να αυξήσει το προσωπικό της κατά περίπου 85 άτομα, δηλαδή κατά ένα τρίτο περίπου, προκειμένου να ανταποκριθεί στη ζήτηση.
Για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό, η Solarhandel24 έχει αποθηκεύσει περίπου μισό εκατομμύριο ηλιακούς συλλέκτες τις τελευταίες εβδομάδες – μια δαπανηρή απόφαση, όπως είπε ο Nolden, αλλά θεωρεί ότι αξίζει τον κόπο, δεδομένου του δυναμικού αύξησης των καθαρών πωλήσεων σε περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ το 2026 από περίπου 250 εκατομμύρια ευρώ πέρυσι.
Η γερμανική Enpal παρατηρεί μια παρόμοια τάση. Η εταιρεία ενέργειας ανέφερε ότι οι παραγγελίες αυξήθηκαν κατά 30% σε ετήσια βάση τον Μάρτιο, φτάνοντας τα 130 εκατομμύρια ευρώ, ενώ τον Απρίλιο ήταν σε καλό δρόμο για αύξηση 33% στα περίπου 120 εκατομμύρια ευρώ, χάρη στις εγκαταστάσεις ηλιακών συστημάτων σε στέγες.
«Πρόκειται για την ανθεκτικότητα της Ευρώπης», δήλωσε ο Mario Kohle, διευθύνων σύμβουλος και ιδρυτής της Enpal. «Παρατηρούμε αυτή την τάση και στον τομέα της άμυνας. Ακριβώς όπως η Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να αμυνθεί, έτσι και εμείς πρέπει να είμαστε σε θέση να καλύπτουμε τις ενεργειακές μας ανάγκες».
Τα οικονομικά στοιχεία της Solarhandel24 και της Enpal δεν έχουν δημοσιοποιηθεί στο παρελθόν.
Αν και τα συνολικά στοιχεία εγκατάστασης για την Ευρώπη δεν είναι ακόμη διαθέσιμα, οι κλαδικές ενώσεις στη Γερμανία και την Ολλανδία έχουν επιβεβαιώσει την αύξηση της ζήτησης από την έναρξη του πολέμου.
Στελέχη αναφέρουν ότι οι ιδιοκτήτες κατοικιών επιλέγουν όλο και περισσότερο ολοκληρωμένα συστήματα που συνδυάζουν ηλιακούς συλλέκτες – εκ των οποίων σχεδόν το 90% προέρχεται από την Κίνα – με μπαταρίες και σταθμούς φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, επιτρέποντας την αποθήκευση της πλεονάζουσας ενέργειας και τη μετέπειτα χρήση της.
Η τάση αυτή ενισχύει επίσης τη ζήτηση για τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας, η οποία, σύμφωνα με τον Wijnand van Hooff της Holland Solar, σημειώνει αύξηση κατά 40%50%.
«Αυτό δεν μπορεί να εξηγηθεί αποκλειστικά από εποχιακούς παράγοντες», δήλωσε ο Filip Thon της E.ΟΝ, του μεγαλύτερου διαχειριστή δικτύου ενέργειας στην Ευρώπη, ο οποίος διαθέτει επίσης φωτοβολταϊκά συστήματα για στέγες. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα αιτήματα των πελατών έχουν σχεδόν διπλασιαστεί σε ετήσια βάση.
Δομική αλλαγή;
Ορισμένα στελέχη επισημαίνουν επίσης τις επικείμενες αλλαγές στον γερμανικό νόμο για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως έναν επιπλέον παράγοντα που ωθεί τη ζήτηση για εγκαταστάσεις σε στέγες, οι οποίες κοστίζουν συνήθως μεταξύ 10.000 και 20.000 ευρώ για μια μέση οικογενειακή κατοικία.
Η αύξηση που προκάλεσε ο πόλεμος έρχεται μετά την επιβράδυνση του ρυθμού των νέων ευρωπαϊκών ηλιακών εγκαταστάσεων το 2025, σύμφωνα με την ομάδα πίεσης του κλάδου SolarPower Europe, με την αδύναμη ζήτηση από οικιακούς πελάτες να αποτελεί βασικό παράγοντα μετά τη σταδιακή κατάργηση των προγραμμάτων στήριξης.
Η ευρωπαϊκή αγορά ηλιακής ενέργειας παρουσίασε ελαφρά συρρίκνωση πέρυσι, με τις εγκαταστάσεις σε στέγες κατοικιών να αντιπροσωπεύουν μόλις το 14% των νέων εγκαταστάσεων, δηλαδή το μισό σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2021.
Η μετοχή της SMA Solar, του τρίτου μεγαλύτερου κατασκευαστή ηλιακών μετατροπέων στον κόσμο και ενός από τους λίγους εναπομείναντες ευρωπαίους κατασκευαστές εξοπλισμού, έχει σημειώσει άνοδο περίπου 50% από την έναρξη του πολέμου. Η εταιρεία έχει επίσης αναφερθεί σε αύξηση της ζήτησης.
«Θεωρούμε την αύξηση της ζήτησης ως μια διαρθρωτική αλλαγή που επιταχύνεται από τα τρέχοντα γεωπολιτικά γεγονότα, αλλά δεν δημιουργείται από αυτά», δήλωσε ο Ed Janvrin, επικεφαλής του τμήματος ηλιακής ενέργειας και θέρμανσης της βρετανικής OVO Energy, προσθέτοντας ότι οι πωλήσεις του τμήματος τον Απρίλιο ήταν περίπου 10 φορές υψηλότερες από ό,τι ένα χρόνο νωρίτερα.
Οι κινεζικοί κατασκευαστές ηλιακών συστημάτων, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης που σχετίζεται με τον πόλεμο είναι απίθανο να ανακουφίσει σημαντικά την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα του τομέα, καθώς η Κίνα από μόνη της διαθέτει επαρκή παραγωγική ικανότητα για να καλύψει σχεδόν διπλάσια από την αναμενόμενη παγκόσμια ζήτηση για φέτος.
Παρόλα αυτά, η ραγδαία αύξηση υπογραμμίζει τον τρόπο με τον οποίο οι γεωπολιτικές αναταράξεις μπορούν να αναπροσαρμόσουν γρήγορα την αξία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, δήλωσε ο Jannik Schall, συνιδρυτής της γερμανικής εταιρείας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας 1Komma5Grad, σημειώνοντας ότι η ζήτηση για ηλιακή ενέργεια κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022 ήταν ακόμη ισχυρότερη.
«Οι επαναλαμβανόμενες ενεργειακές κρίσεις αποδεικνύουν ότι ο τομέας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχει δίκιο.»
