Ένα από τα σημαντικότερα λογοτεχνικά αρχεία του 20ού αιώνα περνά πλέον στις δημόσιες συλλογές της Γαλλίας. Το αρχείο του Αλμπέρ Καμύ, με χειρόγραφα, σημειωματάρια, αλληλογραφία, ατζέντες, θεατρικά τετράδια και προσωπικά έγγραφα, αποκτήθηκε από την Bibliothèque nationale de France, την Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας.
Η απόκτηση αφορά ένα τεράστιο σύνολο τεκμηρίων, περίπου 260 κουτιών, το οποίο φωτίζει τη λογοτεχνική, θεατρική, δημοσιογραφική και πολιτική διαδρομή του Καμύ. Μέχρι σήμερα, ο βασικός κορμός του αρχείου παρέμενε στα χέρια της οικογένειας του συγγραφέα, ενώ μέρος του υλικού ήταν διαθέσιμο στους ερευνητές.
Η BnF αποκτά έτσι χειρόγραφα και έγγραφα που συνδέονται με μερικά από τα σημαντικότερα έργα του Καμύ, από τον «Ξένο» και την «Πτώση» μέχρι τον «Πρώτο Άνθρωπο», το ανολοκλήρωτο μυθιστόρημα που βρισκόταν μαζί του όταν σκοτώθηκε σε αυτοκινητικό δυστύχημα, στις 4 Ιανουαρίου 1960.
Ανάμεσα στα πιο πολύτιμα τεκμήρια βρίσκεται το χειρόγραφο του «Ξένου», αλλά και σημειωματάρια όπου ο νεαρός Καμύ κατέγραφε τις πρώτες του σκέψεις για τη φτώχεια, τη μνήμη και την ευαισθησία που γεννιέται από μια δύσκολη ζωή.
Ιδιαίτερη θέση στο αρχείο έχει και η πλαστή ταυτότητα που χρησιμοποίησε ο Καμύ κατά την περίοδο της Αντίστασης. Στο έγγραφο εμφανίζεται ως Albert Mathé, γεννημένος όχι στο Αλγέρι αλλά στο Choisy-le-Roi, και με επάγγελμα «συντάκτης».
Το αρχείο περιλαμβάνει επίσης μεγάλο όγκο αλληλογραφίας, με επιστολές προς και από συγγραφείς, εκδότες, ανθρώπους του θεάτρου και πολιτικά πρόσωπα. Σώζονται ακόμη οι ατζέντες του από τη δεκαετία του 1950, όπου καταγράφονται επαγγελματικά ραντεβού, συναντήσεις με τον εκδοτικό οίκο Gallimard και θεατρικές υποχρεώσεις.
Η απόκτηση έγινε έναντι 9 εκατομμυρίων ευρώ, με τη στήριξη της Hermès και της τράπεζας CIC. Το αρχείο εντάσσεται πλέον στις εθνικές συλλογές και καθίσταται αδιαίρετο, ώστε να αποφευχθεί η διασπορά του σε ιδιωτικές συλλογές ή στην αγορά χειρογράφων.
Για την BnF, η είσοδος του αρχείου Καμύ καλύπτει ένα κρίσιμο κενό στις συλλογές της γύρω από τη μεταπολεμική γαλλική σκέψη και λογοτεχνία. Η βιβλιοθήκη διαθέτει ήδη αρχεία και τεκμήρια που σχετίζονται με μορφές όπως η Σιμόν ντε Μποβουάρ, ο Ζαν-Πολ Σαρτρ και ο Μορίς Μερλό-Ποντί, ενώ το αρχείο Καμύ συμπληρώνει ένα από τα σημαντικότερα τοπία της γαλλικής διανόησης του 20ού αιώνα.
Το υλικό δεν προορίζεται μόνο για τους ερευνητές. Η BnF σχεδιάζει να το παρουσιάσει και στο ευρύ κοινό, με έκθεση την άνοιξη του 2027, με αφορμή τα 70 χρόνια από την απονομή του Νόμπελ Λογοτεχνίας στον Καμύ.
Η είσοδος του αρχείου στις δημόσιες συλλογές δεν αφορά απλώς τη διάσωση των χειρογράφων ενός μεγάλου συγγραφέα.
Αφορά τη μετατροπή μιας ιδιωτικής λογοτεχνικής μνήμης σε δημόσιο αρχείο: τα τετράδια, οι διορθώσεις, οι επιστολές, τα θεατρικά σημειώματα και τα προσωπικά έγγραφα ενός συγγραφέα που συνέδεσε τη λογοτεχνία με την εξέγερση, την ηθική ευθύνη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
με στοιχεία από Le Monde, Bibliothèque nationale de France
