Οι Ρώσοι προσέρχονται στις κάλπες για να εκλέξουν νέα Κρατική Δούμα, σε μια αυστηρά ελεγχόμενη ψηφοφορία χωρίς ουσιαστικό ανταγωνισμό και με ελάχιστες αμφιβολίες ως προς το αποτέλεσμα.
Το κόμμα «Ενωμένη Ρωσία» του Βλαντίμιρ Πούτιν αναμένεται να διατηρήσει τον έλεγχο του κοινοβουλίου που κατέχει εδώ και 23 χρόνια, παράλληλα με ένα μικρό αριθμό ονομαστικών κομμάτων της αντιπολίτευσης που ψηφίζουν πιστά σύμφωνα με το Κρεμλίνο στα σημαντικά ζητήματα. Η τριήμερη ψηφοφορία ξεκινά την Παρασκευή, ενώ τα αποτελέσματα αναμένονται μετά το κλείσιμο των καλπών την Κυριακή.
Παρά την προβλεψιμότητα του αποτελέσματος, οι πρώτες εκλογές για τη Δούμα μετά την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022 διεξάγονται με φόντο έναν πόλεμο που, αν και κάποτε φαινόταν μακρινός για πολλούς Ρώσους, εισβάλλει όλο και περισσότερο στην καθημερινή ζωή.
Τα κόμματα στη Ρωσία
Σμήνη ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών έχουν χτυπήσει διυλιστήρια πετρελαίου, εργοστάσια και κέντρα logistics σε όλη τη Ρωσία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν αυξανόμενη ανησυχία για την πορεία των μαχών και για το τι μπορεί να ακολουθήσει.
Με αυτό το σκηνικό, το Κρεμλίνο έχει σφίξει ακόμη περισσότερο τον έλεγχό του.
Τον περασμένο μήνα, οι αρχές απέκλεισαν το «Γιάμπλοκο», το φιλελεύθερο αντιπολεμικό κόμμα, από τις εκλογές, εξαλείφοντας τη μόνη πολιτική δύναμη που είχε απομείνει στη Ρωσία και αμφισβητούσε ανοιχτά την εισβολή στην Ουκρανία.
Αυτό αφήνει ένα μικρό αριθμό άλλων κομμάτων, από τους Κομμουνιστές έως τους ακροδεξιούς Φιλελεύθερους Δημοκρατικούς, τα οποία μαζί αποτελούν αυτό που στη Ρωσία είναι γνωστό ως «συστημική αντιπολίτευση»: ομάδες στις οποίες επιτρέπεται να ασκούν περιθωριακή κριτική στις αρχές, αλλά οι οποίες ευθυγραμμίζονται με την «Ενωμένη Ρωσία» σε θέματα που έχουν σημασία για το Κρεμλίνο.
Εδώ και χρόνια, λειτουργούν ως πολιτική «βαλβίδα ασφαλείας», προσφέροντας στους ψηφοφόρους ένα μέσο για να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους χωρίς να αποτελούν σοβαρή απειλή για την κυριαρχία του κυβερνώντος κόμματος. Ωστόσο, ακόμη και σύμφωνα με τα ήδη υποβαθμισμένα πρότυπα της ρωσικής πολιτικής, αυτές οι κοινοβουλευτικές εκστρατείες έχουν διακριθεί για την εντυπωσιακή τους ατονία.
Ανύπαρκτες οι προεκλογικές εκστρατείες
«Στις περισσότερες εκλογές, οι υποψήφιοι ανταγωνίζονται για να τραβήξουν την προσοχή. Στη Ρωσία φέτος, πολλοί κάνουν το αντίθετο», δήλωσε η Φαρίντα Ρουστάμοβα, πολιτική αναλύτρια και ιδρύτρια του ανεξάρτητου ενημερωτικού δελτίου «Vlast». «Κανείς δεν θέλει να βρεθεί στο προσκήνιο ή να συζητήσει οτιδήποτε ευαίσθητο».
Οι περισσότεροι υποψήφιοι σχεδόν δεν έχουν κάνει καμπάνια, σημείωσε.
Οι τηλεοπτικές συζητήσεις έχουν πραγματοποιηθεί κατά καιρούς σε μισοάδεια στούντιο, επειδή οι πολιτικοί δεν εμφανίστηκαν, δημιουργώντας αμήχανες σκηνές που γρήγορα μετατράπηκαν σε memes στο διαδίκτυο.
Τα προεκλογικά βίντεο της «Ενωμένης Ρωσίας» βασίστηκαν σε μεγάλο βαθμό σε τεχνητή νοημοσύνη χαμηλού προϋπολογισμού, με ελάχιστα αξιομνημόνευτα συνθήματα ή υποσχέσεις. Κανένα από τα κόμματα δεν τόλμησε να θίξει τα αυξανόμενα ερωτήματα γύρω από τον συνεχιζόμενο πόλεμο, τα οποία κυριαρχούν όλο και περισσότερο στις ιδιωτικές συζητήσεις.
«Το Κρεμλίνο διατηρεί σκόπιμα χαμηλό προφίλ στις εκλογές, καθώς ένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον δεν θα τους ωφελούσε. Δεν θέλουν να συζητήσουν δύσκολα ζητήματα και απλώς [θέλουν] να τελειώνουν με αυτό», δήλωσε πρόσωπο κοντά στο Κρεμλίνο, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Διατηρώντας τις εκλογές σε χαμηλούς τόνους, η Μόσχα ήλπιζε να μειώσει τη συμμετοχή των δυσαρεστημένων και ανεξάρτητων ψηφοφόρων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι δικοί της υποστηρικτές θα προσέλθουν στις κάλπες, ανέφερε η Ρουστάμοβα.
Ο αποκλεισμός του «Γιάμπλοκο» ακολούθησε την ίδια λογική.
Αρκετοί παρατηρητές πιστεύουν ότι οι αξιωματούχοι είχαν αρχικά αναμείνει ότι το κόμμα θα λάμβανε αμελητέο αποτέλεσμα, αποδεικνύοντας πόσο μικρή υποστήριξη είχε απομείνει για ένα ρητά αντιπολεμικό πρόγραμμα. Όταν όμως οι δημοσκοπήσεις έδειξαν αντίθετα αυξανόμενη υποστήριξη για το κόμμα, οι αρχές το απέκλεισαν από το ψηφοδέλτιο, αντί να διακινδυνεύσουν ένα απρόβλεπτο αποτέλεσμα.
Οι εκλογές ως ο δρόμος για νομιμοποίηση των σχεδίων του Πούτιν
Ο Βλαντιμίρ Γκέλμαν, καθηγητής ρωσικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, δήλωσε ότι ένας ακόμη σκοπός των εκλογών ήταν να προσφέρουν στο Κρεμλίνο μια διαρκή πηγή νομιμότητας και να ενισχύσουν την εντύπωση ότι υπάρχει ευρεία συναίνεση του κοινού πίσω από το πολιτικό σύστημα και τον πόλεμο.
«Παρόλο που αυτές οι εκλογές δεν είναι ούτε ελεύθερες ούτε δίκαιες, εξακολουθούν να αποτελούν τη μόνη πηγή νομιμότητας», ανέφερε.
Σε τηλεοπτική ομιλία του πριν από την ψηφοφορία αυτή την εβδομάδα, ο Πούτιν συνέδεσε ρητά τη συμμετοχή στις εκλογές με τον πόλεμο στην Ουκρανία, παρουσιάζοντας την ψηφοφορία ως μια επίδειξη ενότητας απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις.
«Η επιλογή και η βούλησή σας θα αποδείξουν για άλλη μια φορά ότι εκατομμύρια άνθρωποι στέκονται πίσω από τους στρατιώτες μας, ότι είμαστε ένας ενωμένος λαός, δεμένος με κοινές αξίες, ιστορική μνήμη και αγάπη για την πατρίδα μας», δήλωσε ο Πούτιν.
Ο ίδιος ο Πούτιν εξασφάλισε μια ακόμη εξαετή θητεία στις προεδρικές εκλογές του 2024, με την πραγματική αντιπολίτευση να αποκλείεται από τις εκλογές, παρατείνοντας έτσι τη διακυβέρνησή του τουλάχιστον μέχρι το 2030.
Για πολλούς Ρώσους, ωστόσο, η μεγαλύτερη σημασία των εκλογών δεν έγκειται στο αποτέλεσμα, αλλά σε ό,τι θα ακολουθήσει.
Ανησυχία για νέα επιστράτευση στη Ρωσία
Με τις δυνάμεις της Μόσχας να σημειώνουν ελάχιστη πρόοδο με υψηλό κόστος στην Ουκρανία, φήμες για μια ακόμη μεγάλης κλίμακας επιστράτευση έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα. Ο φόβος είναι ότι, μόλις οι εκλογές ολοκληρωθούν χωρίς προβλήματα και εγκατασταθεί μια νέα, υποχωρητική Δούμα, το Κρεμλίνο θα έχει μεγαλύτερη ελευθερία να εφαρμόσει μη δημοφιλή μέτρα που μέχρι τώρα απέφευγε.
Η ανησυχία αυτή έχει ήδη ωθήσει ορισμένους νεαρούς άνδρες να εγκαταλείψουν τη χώρα, ελπίζοντας να αποφύγουν τυχόν νέα επιστράτευση – σκηνές που θυμίζουν τον Σεπτέμβριο του 2022, όταν εκατοντάδες χιλιάδες Ρώσοι εγκατέλειψαν τη χώρα μετά την ανακοίνωση του Πούτιν για την πρώτη επιστράτευση σε καιρό πολέμου.
Πρόσωπο που βρίσκεται κοντά στο Κρεμλίνο ανέφερε ότι αρκετοί φίλοι του είχαν στείλει τους γιους τους στο εξωτερικό τις τελευταίες εβδομάδες, κάτι που, όπως είπε, αποτελεί ένδειξη ότι ακόμη και μεταξύ εκείνων που έχουν πρόσβαση στο σύστημα, λίγοι είναι σίγουροι για το τι θα συμβεί μετά τις εκλογές.
Ο Πούτιν προσπάθησε να κατευνάσει αυτούς τους φόβους. Τις τελευταίες εβδομάδες, έχει απορρίψει δύο φορές τις φήμες ότι υπάρχουν πλάνα για νέα επιστράτευση.
Ωστόσο, αυτές οι διαβεβαιώσεις δεν ήταν αρκετές για αρκετό κόσμο.
Με πληροφορίες από Guardian
