ODIAq: Η ελληνική πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης για επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας αποκαλύπτεται στη «Ν»

Η ODIAq είναι μια ελληνική πλατφόρμα που αναπτύσσεται ως ένα ενιαίο λειτουργικό σύστημα για επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας.

Στόχος της πλατφόρμας είναι να συνδέσει μέσα σε ένα οικοσύστημα όλα τα βασικά τμήματα μιας επιχείρησης: κουζίνα, σέρβις, αποθήκη, αγορές, συντήρηση εξοπλισμού, ανθρώπινο δυναμικό και οικονομική διαχείριση. Ο δημιουργός της πλατφόρμας Χρήστος Καλογερόπουλος που σκέφτηκε και υλοποίησε τη πλατφόρμα έπειτα από 14 χρόνια εργασίας σε επαγγελματικές κουζίνες και επιχειρήσεις φιλοξενίας μιλά στο Naftemporiki.gr για αυτό το ενδιαφέρον εγχείρημα.

Τι είναι η ODIAq;

Η ODIAq είναι μια ελληνική startup τεχνολογίας που απευθύνεται σε επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας. Στόχος μας είναι να αυτοματοποιήσουμε μεγάλο μέρος της καθημερινής λειτουργίας μιας επιχείρησης μέσω της τεχνητής νοημοσύνης όχι αντικαθιστώντας τους ανθρώπους αλλά αφαιρώντας από αυτούς επαναλαμβανόμενες και χρονοβόρες διαδικασίες και δίνοντάς τους καλύτερη πληροφόρηση για να παίρνουν αποφάσεις.

Η βασική φιλοσοφία της ODIAq είναι να ενοποιήσει σε ένα σύστημα όλα τα βασικά τμήματα μιας επιχείρησης: κουζίνα, service, προμήθειες και αποθήκη, συντήρηση εξοπλισμού, ανθρώπινο δυναμικό και οικονομικά. Για παράδειγμα, στην κουζίνα η πλατφόρμα βοηθά στην παρακολούθηση του αποθέματος, στην καταγραφή των φυρών και στην ακριβή κοστολόγηση των συνταγών, ώστε ο επιχειρηματίας να γνωρίζει το πραγματικό κόστος κάθε πιάτου χωρίς να χρειάζεται να δημιουργεί και να ενημερώνει συνεχώς αρχεία Excel.

Στις προμήθειες, ένα τιμολόγιο μπορεί να καταχωρηθεί απλώς με μια φωτογραφία. Η τεχνητή νοημοσύνη αναγνωρίζει τα προϊόντα, τις ποσότητες και τις τιμές, ενημερώνει τα δεδομένα της επιχείρησης και παρακολουθεί την εξέλιξη των τιμών κάθε προμηθευτή. Έτσι, όταν για παράδειγμα αυξηθεί η τιμή μιας πρώτης ύλης, ο επιχειρηματίας δεν βλέπει μόνο ότι η τιμή άλλαξε, αλλά και ποιες συνταγές επηρεάζονται και τι επίπτωση μπορεί να έχει αυτή η αλλαγή στο food cost και στην κερδοφορία του.

Αντίστοιχα, μέσα από τα οικονομικά δεδομένα της επιχείρησης, στόχος είναι ο επιχειρηματίας να έχει συνεχή εικόνα της απόδοσής του και να μη χρειάζεται να περιμένει το τέλος του μήνα για να καταλάβει τι συνέβη. Σήμερα πολλές επιχειρήσεις εστίασης χρησιμοποιούν διαφορετικά, αποσυνδεδεμένα συστήματα για το POS, την αποθήκη, το προσωπικό, τα οικονομικά και τις προμήθειές τους. Η ODIAq προσπαθεί να ενώσει αυτές τις πληροφορίες σε ένα ενιαίο περιβάλλον και, κυρίως, να τις μετατρέψει σε ενέργειες.

Για εμάς αυτό είναι το σημαντικότερο στοιχείο της πλατφόρμας: θέλουμε η ODIAq να είναι proactive και όχι απλώς ένα reporting εργαλείο. Να μπορεί δηλαδή να ειδοποιεί τον επιχειρηματία όταν κάτι αρχίζει να πηγαίνει λάθος — μια αύξηση κόστους, μια ασυνήθιστη φύρα ή μια απόκλιση — ώστε να μπορεί να παρέμβει πριν το πρόβλημα μετατραπεί σε μεγαλύτερη οικονομική απώλεια.

Πώς προέκυψε η ιδέα για τη δημιουργία της πλατφόρμας;

Η ιδέα της ODIAq προέκυψε μέσα από τη δική μου εμπειρία στον χώρο της εστίασης. Έχοντας εργαστεί για αρκετά χρόνια στον κλάδο και, τα τελευταία χρόνια, σε πολυεθνική εταιρεία στο εξωτερικό με αρκετά εστιατόρια κάτω από την ομπρέλα της, είχα την ευκαιρία να δω από κοντά πώς λειτουργεί μια μεγαλύτερη και πιο οργανωμένη επιχείρηση εστίασης.

Χρησιμοποιούσαμε ήδη λογισμικό μεγάλης αμερικανικής εταιρείας και υπήρχαν πολλά διαθέσιμα δεδομένα. Παρ’ όλα αυτά, ως chef εξακολουθούσα να αντιμετωπίζω ένα πολύ βασικό πρόβλημα: δεν μπορούσα εύκολα να καταλάβω πού ακριβώς χάνονταν χρήματα μέσα στη λειτουργία των εστιατορίων και, κυρίως, να το αντιληφθώ εγκαίρως.

Μπορούσαμε στο τέλος μιας περιόδου να δούμε ότι το food cost είχε ανέβει ή ότι υπήρχε κάποια απόκλιση, όμως το ερώτημα παρέμενε: γιατί συνέβη; Ήταν οι τιμές των προμηθευτών; Ήταν αυξημένη φύρα; Λανθασμένη παραγωγή; Απόθεμα; Κάποια αλλαγή στο κόστος συγκεκριμένων συνταγών; Και μέχρι να εντοπιστεί η αιτία, αρκετές φορές η οικονομική απώλεια είχε ήδη συμβεί.

Παράλληλα, είχα ασχοληθεί για κάποια χρόνια με τον προγραμματισμό και την πληροφορική. Έτσι ξεκίνησα αρχικά να σκέφτομαι και να χτίζω ένα εργαλείο που θα έλυνε ένα δικό μου πρακτικό πρόβλημα: να έχω, όταν βρίσκομαι μέσα σε μια κουζίνα, την πληροφορία που χρειάζομαι χωρίς να ψάχνω διαφορετικά συστήματα, Excel και αναφορές.

Στην πορεία συνειδητοποίησα ότι το πρόβλημα δεν αφορούσε μόνο εμένα ή την επιχείρηση στην οποία εργαζόμουν. Είναι κάτι που συναντάται ευρύτερα στην εστίαση: υπάρχουν δεδομένα, υπάρχουν συστήματα, αλλά πολλές φορές δεν επικοινωνούν μεταξύ τους και η πληροφορία φτάνει στον άνθρωπο που πρέπει να πάρει την απόφαση όταν είναι ήδη αργά.

Κάπως έτσι ξεκίνησε η ODIAq: όχι ως μια τεχνολογική ιδέα που αναζητούσε ένα πρόβλημα, αλλά ως ένα εργαλείο που ξεκίνησε για να λύσει ένα πρόβλημα που αντιμετώπιζα ο ίδιος καθημερινά μέσα στην εστίαση.

Ποιες είναι οι σημαντικότερες υπηρεσίες που προσφέρει η πλατφόρμα;

Η ODIAq καλύπτει σήμερα αρκετές βασικές λειτουργίες μιας επιχείρησης εστίασης ή φιλοξενίας. Στην κουζίνα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, διαχείριση συνταγών και κοστολόγησης, απογραφή, καταγραφή φύρας, διαδικασίες και SOPs, καθώς και παρακολούθηση της παραγωγής.

Στις προμήθειες μπορεί να γίνεται ψηφιοποίηση παραστατικών και παρακολούθηση των τιμών των προμηθευτών. Έτσι, όταν αλλάζει η τιμή μιας πρώτης ύλης, η επιχείρηση μπορεί να δει πώς αυτή η μεταβολή επηρεάζει το κόστος των συνταγών και κατ’ επέκταση τα περιθώρια κέρδους.

Παράλληλα υπάρχουν λειτουργίες για οικονομική παρακολούθηση, ανθρώπινο δυναμικό και βάρδιες, συντήρηση εξοπλισμού, καθώς και λειτουργίες που απευθύνονται σε ξενοδοχειακές μονάδες. Στόχος μας δεν είναι απλώς να προσθέτουμε διαφορετικά modules, αλλά να δημιουργούμε σύνδεση μεταξύ τους, ώστε η πληροφορία από το ένα τμήμα να αποκτά αξία και για τα υπόλοιπα.

Τι άλλο θα μπορούσε να προσφέρει η πλατφόρμα στο μέλλον;

Στο μέλλον θέλουμε η ODIAq να περάσει από την ψηφιοποίηση και την ενοποίηση των διαδικασιών στην πραγματική αυτοματοποίησή τους. Ένας από τους βασικούς άξονες που εξετάζουμε είναι η χρήση αισθητήρων βάρους, αισθητήρων κίνησης και computer vision μέσα στην κουζίνα και στο service. Στόχος είναι πολλές από τις διαδικασίες που σήμερα απαιτούν χειροκίνητη καταγραφή — όπως η κατανάλωση πρώτων υλών, οι φύρες, οι μεταβολές του αποθέματος ή συγκεκριμένες λειτουργικές αποκλίσεις — να μπορούν σταδιακά να καταγράφονται αυτόματα από το ίδιο το περιβάλλον της επιχείρησης.

Για παράδειγμα, αντί ένας εργαζόμενος να χρειάζεται κάθε φορά να δηλώνει στο σύστημα ότι χρησιμοποιήθηκε ή απορρίφθηκε μια συγκεκριμένη ποσότητα προϊόντος, στο μέλλον ένα δίκτυο αισθητήρων θα μπορεί να αντιλαμβάνεται αυτές τις μεταβολές και να ενημερώνει αυτόματα την ODIAq. Με αυτόν τον τρόπο θέλουμε να μειώσουμε σημαντικά τις επαναλαμβανόμενες διαδικασίες και ταυτόχρονα να αυξήσουμε την ακρίβεια των δεδομένων.

Ένας δεύτερος τομέας στον οποίο θέλουμε να επενδύσουμε είναι η συντήρηση του επαγγελματικού εξοπλισμού. Η κατεύθυνσή μας είναι να συνδυάσουμε τεχνητή νοημοσύνη, βίντεο και ψηφιακά 3D μοντέλα των μηχανημάτων, ώστε να επιταχύνεται η διάγνωση ενός προβλήματος. Ένας εργαζόμενος, για παράδειγμα, θα μπορούσε να καταγράφει με το κινητό του ένα μηχάνημα που παρουσιάζει βλάβη και το σύστημα να βοηθά στον εντοπισμό του πιθανού προβλήματος, να εμφανίζει τα σχετικά σημεία πάνω στο ψηφιακό μοντέλο και να παρέχει χρήσιμες πληροφορίες στον τεχνικό. Ο στόχος είναι να μειωθεί τόσο ο χρόνος διάγνωσης όσο και ο χρόνος που ένα κρίσιμο μηχάνημα παραμένει εκτός λειτουργίας.

Παράλληλα, θέλουμε να συμβάλουμε και σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος της εστίασης παγκοσμίως: την έλλειψη και τη διατήρηση ανθρώπινου δυναμικού. Δεν θεωρούμε ότι η τεχνολογία μπορεί από μόνη της να λύσει ένα τόσο σύνθετο ζήτημα, μπορεί όμως να κάνει την καθημερινή εργασία πιο οργανωμένη, πιο εύκολη στην εκμάθηση και λιγότερο εξαρτημένη από χρονοβόρες και επαναλαμβανόμενες διαδικασίες.

Για αυτό θέλουμε να ενσωματώσουμε περισσότερο εκπαιδευτικό υλικό και εργαλεία εκπαίδευσης με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, ώστε ένας νέος εργαζόμενος να μπορεί να εκπαιδεύεται πάνω στις πραγματικές διαδικασίες της επιχείρησης, να βρίσκει άμεσα τις πληροφορίες που χρειάζεται και να αποκτά γρηγορότερα τις απαραίτητες δεξιότητες. Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε ώστε το περιβάλλον εργασίας στην εστίαση να γίνει πιο οργανωμένο, πιο σύγχρονο και πιο ελκυστικό για τη νέα γενιά εργαζομένων.

Μακροπρόθεσμα, όμως, το όραμά μας είναι ακόμη μεγαλύτερο. Θέλουμε η ODIAq να εξελιχθεί στο λειτουργικό σύστημα της εστίασης και της φιλοξενίας. Με την ίδια λογική που ένα λειτουργικό σύστημα, όπως το iOS ή το Android, αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία λειτουργούν διαφορετικές εφαρμογές και υπηρεσίες, θέλουμε η ODIAq να αποτελέσει την κεντρική τεχνολογική υποδομή πάνω στην οποία θα λειτουργεί μια επιχείρηση.

Ο στόχος δεν είναι απλώς να συγκεντρώσουμε πολλά διαφορετικά εργαλεία σε μία πλατφόρμα. Θέλουμε όλα τα τμήματα μιας επιχείρησης — κουζίνα, service, προμήθειες, οικονομικά, ανθρώπινο δυναμικό, συντήρηση και σταδιακά ακόμη περισσότερα συστήματα και συσκευές — να επικοινωνούν μεταξύ τους μέσα από την ίδια υποδομή.

Σε αυτή τη λογική, η τεχνητή νοημοσύνη θα λειτουργεί ως ένα επίπεδο νοημοσύνης πάνω από ολόκληρη την επιχείρηση: θα συγκεντρώνει πληροφορίες από διαφορετικές πηγές, θα αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει, θα εντοπίζει αποκλίσεις, θα προβλέπει πιθανά προβλήματα, θα προτείνει ενέργειες και σταδιακά θα μπορεί να αυτοματοποιεί μεγάλο μέρος της καθημερινής λειτουργίας. Θέλουμε, δηλαδή, κάποια στιγμή ένας επιχειρηματίας να μη χρειάζεται να σκέφτεται ποιο διαφορετικό λογισμικό χρησιμοποιεί για κάθε λειτουργία της επιχείρησής του. Η ODIAq να είναι η βάση πάνω στην οποία συνδέονται και λειτουργούν όλα.

Το τελικό μας όραμα είναι να δημιουργήσουμε μια πλατφόρμα που δεν θα καταγράφει απλώς τι συνέβη μέσα σε μια επιχείρηση, αλλά θα αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει, θα προβλέπει τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια και θα αυτοματοποιεί όσο το δυνατόν περισσότερες επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, αφήνοντας στους ανθρώπους περισσότερο χρόνο για τις εργασίες όπου πραγματικά χρειάζονται ανθρώπινη κρίση, εμπειρία και δημιουργικότητα.

Ποια είναι τα πρώτα δείγματα ανταπόκρισης της αγοράς σε αυτή την τεχνολογία;

Βρισκόμαστε ακόμη σε πρώιμο στάδιο εμπορικής ανάπτυξης και αυτή την περίοδο δουλεύουμε με πιλοτικές επιχειρήσεις, ώστε να βλέπουμε πώς χρησιμοποιείται το προϊόν σε πραγματικές συνθήκες και τι χρειάζεται να βελτιωθεί. Αυτό που έχουμε παρατηρήσει μέχρι σήμερα είναι ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα συχνά δεν είναι η έλλειψη δεδομένων, αλλά το γεγονός ότι τα δεδομένα βρίσκονται σε διαφορετικά σημεία και δεν μετατρέπονται εύκολα σε χρήσιμη πληροφορία για τον επιχειρηματία.

Οι πρώτες συνεργασίες μάς έχουν βοηθήσει επίσης να καταλάβουμε ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Για να υιοθετηθεί πραγματικά ένα σύστημα στην εστίαση πρέπει να είναι πολύ απλό για τον εργαζόμενο που βρίσκεται καθημερινά στην κουζίνα ή στο κατάστημα και ταυτόχρονα αρκετά δυνατό ώστε να δίνει ουσιαστική πληροφορία στη διοίκηση.

Αυτή τη στιγμή έχουμε τρεις πιλοτικές επιχειρήσεις και παράλληλα βρισκόμαστε σε συζητήσεις με επιπλέον επιχειρήσεις εστίασης και φιλοξενίας για νέες συνεργασίες. Το ενδιαφέρον που βλέπουμε μέχρι σήμερα μάς δείχνει ότι υπάρχει πραγματική ανάγκη για μεγαλύτερη ενοποίηση των συστημάτων που χρησιμοποιεί μια επιχείρηση και, κυρίως, για εργαλεία που μπορούν να μετατρέπουν τα operational δεδομένα σε αποφάσεις.

Naftemporiki.gr