Οι ασθενείς στην Ευρώπη ενδέχεται να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερους χρόνους αναμονής για ορισμένα νέα φάρμακα, λόγω των προσπαθειών των ΗΠΑ για τη μείωση των τιμών των φαρμάκων.
Σύμφωνα με μία νέα μελέτη μοντελοποίησης, φαίνεται να ενέχουν τον κίνδυνο να ωθήσουν τις φαρμακευτικές εταιρείες να καθυστερήσουν την κυκλοφορία τους σε αγορές με χαμηλότερες τιμές.
Τον περασμένο Μάιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προώθησε την ευθυγράμμιση των τιμών των φαρμάκων με τα χαμηλότερα επίπεδα που ισχύουν σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες, τη λεγόμενη τιμολόγηση «του πλέον ευνοούμενου κράτους» (most-favoured-nation – MFN). Ωστόσο, η πολιτική αυτή ενδέχεται να έχει αρνητικές συνέπειες.
Οι Ευρωπαίοι ασθενείς ενδέχεται να χρειάζεται να περιμένουν περισσότερο για ορισμένα νέα φάρμακα, καθώς οι ΗΠΑ πιέζουν τις φαρμακευτικές εταιρείες να προσφέρουν τιμές αντίστοιχες με εκείνες άλλων χωρών υψηλού εισοδήματος, όπως η Γερμανία ή η Γαλλία, σύμφωνα με νέα μελέτη μοντελοποίησης που δημοσιεύθηκε στο The Lancet.
ΗΠΑ: Τι έδειξε η νέα μελέτη
Οι ερευνητές εξέτασαν 195 κατοχυρωμένα με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας φάρμακα, τα οποία αντιστοιχούν συνολικά σε ετήσια δαπάνη 87,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις ΗΠΑ. Διαπίστωσαν ότι, για τρία στα τέσσερα φάρμακα που μελετήθηκαν, τα έσοδα που θα έχαναν οι εταιρείες από τη μείωση των τιμών στις ΗΠΑ θα ξεπερνούσαν τις συνολικές ετήσιες πωλήσεις τους στις χώρες που χρησιμοποιούνται ως σημείο αναφοράς για τον καθορισμό των τιμών στις ΗΠΑ.
Για να περιορίσουν τις απώλειες στις ΗΠΑ, τη μεγαλύτερη φαρμακευτική αγορά στον κόσμο, οι εταιρείες «θα μπορούσαν να έχουν κίνητρο να καθυστερούν την κυκλοφορία στην αγορά στις χώρες με τις χαμηλότερες τιμές μεταξύ των χωρών αναφοράς», ανέφεραν οι ερευνητές, καθώς καθυστερώντας την κυκλοφορία, οι φαρμακευτικές εταιρείες θα μπορούσαν να αποφύγουν την υποχρέωση να προσαρμόσουν τις τιμές τους στις χαμηλότερες τιμές στις ΗΠΑ.
«Οι πολιτικές στις ΗΠΑ ενδέχεται να επηρεάσουν την πρόσβαση στα φάρμακα σε παγκόσμιο επίπεδο», δήλωσε σε δελτίο Τύπου η συγγραφέας της μελέτης, Κέρστιν Βόκινγκερ, από το ETH Zurich και το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, με αποτέλεσμα εκείνοι που θα αισθανθούν τον αντίκτυπο να είναι οι ασθενείς.
«Ο κίνδυνος είναι πολύ συγκεκριμένος: εάν οι φαρμακευτικές εταιρείες καθυστερήσουν την κυκλοφορία φαρμάκων στην Ευρώπη, επειδή οι ευρωπαϊκές τιμές μπορεί να χρησιμοποιηθούν για τον καθορισμό των τιμών στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ασθενείς εδώ ενδέχεται να περιμένουν περισσότερο για θεραπείες που είναι ήδη διαθέσιμες αλλού», ανέφερε το European Patients Forum σε γραπτό σχόλιο προς το Euronews Health. «Για κάποιον που ζει με μία σοβαρή ή εξελισσόμενη ασθένεια, μία επιπλέον αναμονή μπορεί να έχει πραγματικό αντίκτυπο στην υγεία και την ποιότητα ζωής του».
Η πολιτική των ΗΠΑ έχει ήδη αντίκτυπο στην Ευρώπη.
ΗΠΑ: Οι επιπτώσεις στην Ευρώπη
Η Ευρώπη έχει καταγράψει μείωση στις κυκλοφορίες νέων φαρμάκων τους τελευταίους μήνες. Δέκα μήνες μετά το εκτελεστικό διάταγμα του Τραμπ, οι κυκλοφορίες φαρμάκων στις αγορές της ΕΕ μειώθηκαν κατά περίπου 35% σε σύγκριση με τους προηγούμενους 10 μήνες, ανέφερε το Reuters τον Μάρτιο.
Παρότι δεν είναι σαφές εάν η μείωση συνδέεται άμεσα με τις πολιτικές των ΗΠΑ, τον Φεβρουάριο ανακοινώθηκε ότι ένα φάρμακο για την αντιμετώπιση ιδιαίτερα σοβαρών περιπτώσεων υψηλής χοληστερόλης αποσύρθηκε από την αγορά, πιθανώς λόγω της πολιτικής του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τις τιμές των φαρμάκων.
«Είναι αλήθεια ότι ακόμη και σε μεγαλύτερες χώρες, όπως η Γερμανία, βλέπουμε εταιρείες να επανεξετάζουν εάν θα κυκλοφορήσουν ένα φάρμακο ή πότε θα το κυκλοφορήσουν», δήλωσε στο Euronews ο Αλεξάντερ Νατς, επικεφαλής της Eucope, της ομάδας εκπροσώπησης των επιχειρηματιών του κλάδου της βιοτεχνολογίας, εξηγώντας ότι η σημερινή κατάσταση αναγκάζει τις φαρμακευτικές εταιρείες να το σκεφτούν δύο φορές πριν προχωρήσουν σε μία κυκλοφορία.
«Δεν θα πρέπει να περιμένουμε ότι δεν θα έχουμε πρόσβαση σε κανένα φάρμακο, αλλά θα πρέπει να περιμένουμε ότι οι εταιρείες λαμβάνουν τις αποφάσεις τους με πολύ πιο προσεκτικό τρόπο», πρόσθεσε.
Ο Νατς εκτιμά ότι, για να διασφαλιστεί πως η Ευρώπη θα έχει πρόσβαση σε νέα φάρμακα χωρίς καθυστερήσεις, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να είναι διατεθειμένες να δαπανήσουν περισσότερα.
«Πρέπει να γίνει μια συζήτηση, μια εσωτερική πολιτική συζήτηση στη Γερμανία και σε άλλες χώρες, σχετικά με το πόσα είμαστε διατεθειμένοι να δαπανήσουμε για την υγειονομική περίθαλψη», δήλωσε.
Οι χώρες αισθάνονται ήδη αυτή την πίεση στους περιορισμένους προϋπολογισμούς τους.
ΗΠΑ: Οι χώρες που αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις
«Οι χώρες αναφοράς, από τη Γερμανία έως την Ιαπωνία και την Αυστραλία, αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις από την αμερικανική κυβέρνηση και τη φαρμακευτική βιομηχανία να αυξήσουν τις τιμές και τις δαπάνες για φάρμακα», δήλωσε ο Τόμας Χουάνγκ του Brigham and Women’s Hospital και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
«Όμως αυτό συγκρούεται με την πραγματικότητα ότι άλλες χώρες διαθέτουν περιορισμένα περιθώρια στους προϋπολογισμούς τους για να αυξήσουν τις δαπάνες».
Για να περιοριστούν οι αρνητικές επιπτώσεις, οι συγγραφείς της μελέτης σημειώνουν ότι οι παρασκευαστές και οι χώρες ενδέχεται να στραφούν στις τιμές καταλόγου, δηλαδή στην τιμή που ορίζει ο παρασκευαστής πριν από τις εκπτώσεις, αντί για τις καθαρές τιμές, οι οποίες αντανακλούν τις εμπιστευτικές εκπτώσεις και επιστροφές.
Εν τω μεταξύ, βάσει των πρόσφατα επικαιροποιημένων κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα φάρμακα, μια εταιρεία υποχρεούται να κυκλοφορήσει ένα νέο φάρμακο εφόσον της ζητηθεί από μια χώρα εντός τριών ετών, διαφορετικά χάνει δύο χρόνια από τα δικαιώματα μονοπωλίου της.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση λειτουργεί ως «αντίβαρο» στις επιπτώσεις της πολιτικής Τραμπ για τις τιμές των φαρμάκων. Ωστόσο, οι συγγραφείς της μελέτης έγραψαν ότι είναι «απίθανο από μόνη της να μεταβάλει ουσιαστικά το μέγεθος της εξοικονόμησης». Ο Νατς εμφανίστηκε επίσης επιφυλακτικός ως προς το εάν αυτό θα μπορούσε να είναι αρκετό για να εξαλείψει τις πιθανές αρνητικές συνέπειες της αμερικανικής πολιτικής τιμολόγησης.
Πόσα εξοικονομούν οι ΗΠΑ;
Παρότι η πολιτική τιμολόγησης των φαρμάκων στις ΗΠΑ ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει καθυστερήσεις στην Ευρώπη, θα μπορούσε να επιτρέψει στις ΗΠΑ να μειώσουν τις δαπάνες κατά 5,2 δισεκατομμύρια δολάρια για φάρμακα που χρησιμοποιούνται στα νοσοκομεία και κατά 6,4 δισεκατομμύρια δολάρια για φάρμακα που αγοράζονται από τα φαρμακεία, σύμφωνα με μελέτη του Lancet. Η εξοικονόμηση θα μπορούσε να ανέλθει σε 21 δισεκατομμύρια και 25,5 δισεκατομμύρια δολάρια αντίστοιχα, εάν η πολιτική εφαρμοζόταν σε ευρύτερη κλίμακα.
Ωστόσο, καθώς 17 εταιρείες έχουν συνάψει εμπιστευτικές συμφωνίες με την κυβέρνηση, οι οποίες τις εξαιρούν από αυτούς τους κανόνες, η δυνητική εξοικονόμηση θα μειωνόταν κατά 71%.
«Παρότι η τιμολόγηση του πλέον ευνοούμενου κράτους έχει τη δυνατότητα να αποφέρει πραγματική εξοικονόμηση στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση και στους φορολογούμενους των ΗΠΑ, εάν οι παρασκευαστές μπορούν να αποφύγουν τη συμμετοχή σε αυτά τα μοντέλα συνάπτοντας παράλληλες συμφωνίες, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της εξοικονόμησης ενδέχεται να μην πραγματοποιηθεί», δήλωσε ο Χουάνγκ.
Το European Patients Forum ανέφερε ότι, εάν η «εφαρμογή της πολιτικής των ΗΠΑ για τις τιμές των φαρμάκων οδηγήσει σε καθυστερημένες κυκλοφορίες σε άλλες χώρες χωρίς να αποφέρει την αναμενόμενη εξοικονόμηση για το Medicare [το αμερικανικό πρόγραμμα ασφάλισης υγείας], υπάρχει ο κίνδυνος να πρόκειται για μια κατάσταση στην οποία χάνουν και τα δύο συστήματα υγείας και οι ασθενείς».
ΗΠΑ: Τι παρουσίασε η μελέτη της Επιτροπής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επίσης το ζήτημα, καθώς οι υπουργοί Υγείας ανέθεσαν στα μέσα Ιουνίου στον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της πολιτικής του πλέον ευνοούμενου κράτους των ΗΠΑ στην ΕΕ: κατά πόσο η MFN οδηγεί σε καθυστερημένες κυκλοφορίες, σε σημαντικά υψηλότερες τιμές και, τελικά, σε μειωμένη πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα.
Στη μελέτη, η οποία δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί αλλά έχει περιέλθει σε γνώση του Euronews Health, η Επιτροπή αναφέρει ότι επί του παρόντος είναι σχεδόν αδύνατο να προσδιοριστεί εάν οι καθυστερήσεις ή οι πιέσεις στις τιμές μπορούν να συνδεθούν άμεσα με τις αμερικανικές πολιτικές τιμολόγησης ή εάν αποτελούν μάλλον αποτέλεσμα της υφιστάμενης αβεβαιότητας γύρω από αυτές, παραπέμποντας στα επόμενα χρόνια για μεγαλύτερη σαφήνεια.
«Κατανοώ ότι η μελέτη της Επιτροπής ουσιαστικά λέει ότι είναι πολύ νωρίς για να συγκρίνουμε πραγματικά τις μεμονωμένες τιμές. Μέχρι στιγμής, όλα καλά. Ίσως αυτό να είναι αλήθεια. Όμως οι επιπτώσεις είναι πολύ ευρύτερες», δήλωσε ο Νατς, προσθέτοντας: «Δεν αφορά μόνο αυτή την τιμή, αφορά επίσης το εάν το συγκεκριμένο προϊόν θα κυκλοφορήσει ποτέ στην Ευρώπη. Θα φτάσει στους ασθενείς στη Γερμανία; Αυτό είναι το πραγματικό ερώτημα εδώ».
Με πληροφορίες από Euronews
