Δημοσίευμα του BBC, μέσα από την προσωπική εμπειρία της συντάκτριας τεχνολογίας του μέσου Ζόι Κλάινμαν, παρουσιάζει τους τρόπους, με τους οποίους η Βρετανία θα προσπαθήσει να θέσει σε ισχύ την απαγόρευση των social media στους ανηλίκους κάτω των 16 ετών.
Όταν η δημοσιογράφος τεχνολογίας του BBC Ζόι Κλάινμαν έφτασε στην Ντάουνινγκ Στριτ για να παρακολουθήσει την ανακοίνωση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ σχετικά με την απαγόρευση των social media για τους κάτω των 16 ετών, αναγκάστηκε να παραδώσει το κινητό της τηλέφωνο για λόγους ασφαλείας.
Η προσωρινή ανησυχία που ένιωσε, όπως γράφει, ίσως να δίνει μια μικρή εικόνα για το πώς αισθάνονταν χιλιάδες παιδιά ηλικίας 13 έως 15 ετών στη Βρετανία, που περίμεναν να μάθουν τι θα αποφασίσει η κυβέρνηση για την ψηφιακή τους καθημερινότητα.
Britain will ban children under 16 from TikTok, Instagram, Facebook, X, YouTube, Snapchat, Threads, Twitch, Kick and Reddit by next spring.
Britain follows Australia, which in December became the first country to do so. https://t.co/xAIdVG3Q35 pic.twitter.com/3HIV993tvw
— The Washington Post (@washingtonpost) June 15, 2026
Βρετανία: Παράδειγμα η Αυστραλία – Τα μέτρα που εξετάζει
Η ανακοίνωση του Στάρμερ είχε ξεκάθαρο τόνο όπως περιγράφει η συντάκτρια του BBC: ναι, θα υπάρξει απαγόρευση των social media. Ναι, θα ακολουθήσει το αυστραλιανό μοντέλο. Και ναι, θα συνοδεύεται από πρόσθετους περιορισμούς που θα επηρεάζουν και εφήβους 16 και 17 ετών.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι και ένας νυχτερινός περιορισμός χρήσης των πλατφορμών. Γι’ αυτό και το σχέδιο της βρετανικής κυβέρνησης χαρακτηρίστηκε «Australia Plus».
Ωστόσο, η εμπειρία της Αυστραλίας έχει ήδη αναδείξει σημαντικές δυσκολίες. Παρά την εφαρμογή της απαγόρευσης τον περασμένο Δεκέμβριο, η πλειονότητα των παιδιών που διέθεταν λογαριασμούς στα social media συνέχισε να τους χρησιμοποιεί.
Η απάντηση της βρετανικής κυβέρνησης είναι ότι κανένα μέτρο δεν συνιστά «μαγική λύση». Όπως υποστήριξε ο Στάρμερ, ακόμη κι αν κάποιοι ανήλικοι καταφέρουν να παρακάμψουν τους περιορισμούς, η ύπαρξη του νόμου εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά, όπως συμβαίνει και με την κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους.
The British government has announced plans to stop under-16s from using big social-media apps. Australia has already enacted a similar ban—but the measure has not led to an uptick in more wholesome hobbies https://t.co/bIcqq3qIF3
— The Economist (@TheEconomist) June 15, 2026
Βρετανία: Τα «παραθυράκια» στους νόμους και το μεγαλύτερο ερώτημα για τα social media
Παρόλα αυτά, το ζήτημα δεν είναι απλό. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι 16χρονοι μπορούν νόμιμα να εργαστούν, να συνάψουν γάμο υπό προϋποθέσεις, να έχουν σεξουαλικές σχέσεις, να καταταγούν στις Ένοπλες Δυνάμεις και σε ορισμένες περιοχές να ψηφίσουν σε εκλογές. Πολλοί αναρωτιούνται λοιπόν αν μπορούν να θεωρηθούν αρκετά ώριμοι για όλα αυτά αλλά όχι για να χρησιμοποιούν το Instagram το βράδυ.
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί ερωτήματα είναι η εξαίρεση των διαδικτυακών παιχνιδιών και των gaming πλατφορμών από την απαγόρευση. Η απόφαση αυτή εξέπληξε αρκετούς ειδικούς, δεδομένου ότι πολλά περιστατικά διαδικτυακής παρενόχλησης και εκμετάλλευσης ανηλίκων έχουν καταγραφεί σε τέτοια περιβάλλοντα. Ωστόσο, η λειτουργία του livestreaming θα απενεργοποιείται για τους ανηλίκους, καθώς περιλαμβάνεται στους περιορισμούς.
Το μεγαλύτερο ερώτημα παραμένει ο τρόπος εφαρμογής του μέτρου.
Μέχρι στιγμής δεν έχει αποσαφηνιστεί αν τον έλεγχο της ηλικίας θα αναλάβουν οι ίδιες οι πλατφόρμες ή αν θα εμπλακούν οι κατασκευαστές λειτουργικών συστημάτων, όπως η Apple και η Google.
Στελέχη της βιομηχανίας θεωρούσαν ότι η απαγόρευση θα εφαρμοζόταν μέσω των ηλεκτρονικών καταστημάτων εφαρμογών, ώστε οι ανήλικοι να μην μπορούν να κατεβάσουν συγκεκριμένες εφαρμογές. Αντί γι’ αυτό, φαίνεται ότι το βάρος πέφτει τελικά στις ίδιες τις πλατφόρμες όπως το TikTok, το Snapchat και το Instagram.
Το κοινωνικό πρόβλημα των social media
Το πρόβλημα είναι ότι έχουν λιγότερο από έναν χρόνο για να βρουν έναν αξιόπιστο μηχανισμό επαλήθευσης ηλικίας πριν από την προγραμματισμένη εφαρμογή του μέτρου την άνοιξη του 2027.
Παράλληλα, αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι η τοξική συμπεριφορά στο διαδίκτυο αποτελεί κυρίως κοινωνικό και όχι τεχνολογικό πρόβλημα. Κατά την άποψή τους, η πλήρης απαγόρευση πρόσβασης στις πλατφόρμες δεν αντιμετωπίζει τις βαθύτερες αιτίες του φαινομένου.
Υπάρχει επίσης ο φόβος ότι ο αποκλεισμός των παιδιών από τις μεγάλες πλατφόρμες θα τα ωθήσει σε πιο σκοτεινές και λιγότερο ελεγχόμενες γωνιές του διαδικτύου, όπου οι μηχανισμοί προστασίας είναι περιορισμένοι ή ανύπαρκτοι.
Την ίδια στιγμή, δεν είναι λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν τα θετικά στοιχεία των social media. Η δημοσιογράφος του BBC αναφέρεται σε μήνυμα που είχε λάβει από έναν έφηβο, ο οποίος της είχε εκμυστηρευτεί ότι χωρίς τις διαδικτυακές κοινότητες που βρήκε μέσω των κοινωνικών δικτύων «ίσως να μην ήταν ζωντανός σήμερα». Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν επίσης πολλές τραγικές περιπτώσεις όπου η έκθεση στα social media συνδέθηκε με σοβαρή ψυχολογική επιβάρυνση ή ακόμη και απώλεια ζωής.
Οι οργανώσεις που στηρίζουν την απαγόρευση υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες τεχνολογίας είχαν πολλά χρόνια στη διάθεσή τους για να προστατεύσουν αποτελεσματικότερα τα παιδιά και απέτυχαν. Οι ίδιες οι εταιρείες απαντούν ότι έχουν εισαγάγει δεκάδες εργαλεία γονικού ελέγχου και περιορισμούς σε επιβλαβείς λειτουργίες.
Με πληροφορίες από BBC
