Ξυλοδαρμούς, εξευτελισμούς και συνοπτικές απελάσεις στη Θέουτα καταγγέλλει η Διεθνής Αμνηστία, με την ισπανική κυβέρνηση να δίνει εντολή στις ένοπλες δυνάμεις για την άμεση αναζήτηση τυχόν υπευθύνων.
Μεταξύ των μαρτυριών, ένας Μετανάστης με αναπηρικό αμαξίδιο, ο οποίος φέρει σοβαρά τραύματα στους αστραγάλους, τα χέρια και τον κορμό, καταγγέλλει ότι στρατιώτες τον έσπρωξαν στο κενό από ύψος άνω των έξι μέτρων. Μιλώντας στη Διεθνή Αμνηστία, εξέφρασε την έντονη διαμαρτυρία του καθώς, όπως ανέφερε, δεν του έκαναν ούτε μια ακτινογραφία, περιοριζόμενοι απλώς στην τοποθέτηση ενός επιδέσμου.
Η συγκεκριμένη μαρτυρία περιλαμβάνεται στην έρευνα της οργάνωσης που αποκαλύπτει συστηματικούς ξυλοδαρμούς, εξευτελισμούς και παράνομες επαναπροωθήσεις από τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα. Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, οι πρακτικές αυτές συνιστούν παραβιάσεις που αγγίζουν τα όρια των βασανιστηρίων και της απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Η οργάνωση επισημαίνει ότι αυτά τα περιστατικά, τα οποία οι μάρτυρες αποδίδουν σε στελέχη των ισπανικών Ενόπλων Δυνάμεων, «φαίνεται να ακολουθούν συγκεκριμένο μοτίβο», ιδιαίτερα κατά τις επιχειρήσεις των ειδικών μονάδων.
Η Διεθνής Αμνηστία ζητά την πλήρη και ανεξάρτητη διερεύνηση των υποθέσεων, καθώς και την απόδοση ποινικών και πειθαρχικών ευθυνών όπου αυτές προκύψουν.
Ξεκίνησε έρευνα από τις ισπανικές αρχές
Μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης, το Υπουργείο Άμυνας της Ισπανίας δήλωσε στο Euronews ότι η υπόθεση παραπέμφθηκε ήδη στην Εισαγγελία και στα αρμόδια δικαστήρια της Θέουτα.
«Η Διοίκηση Επιχειρήσεων καλείται να διερευνήσει το περιστατικό και να καταλογίσει τυχόν ατομικές ευθύνες, με στόχο τη διαφύλαξη της επαγγελματικής δεοντολογίας και του κύρους των Ενόπλων Δυνάμεων», ανέφερε το υπουργείο.
Η έρευνα διεξήχθη στη Θέουτα από τις 10 έως τις 15 Σεπτεμβρίου. Η Διεθνής Αμνηστία συγκέντρωσε 22 άμεσες μαρτυρίες και πήρε συνεντεύξεις από περισσότερους από 65 ανθρώπους, οι οποίοι κατηγορούν στρατιώτες για βιαοπραγίες, παρενοχλήσεις, εξευτελισμούς, κλοπές χρημάτων, καθώς και για κατάσχεση ή καταστροφή κινητών τηλεφώνων.
Μάλιστα, η οργάνωση κατέγραψε τραύματα που επιβεβαιώνουν πλήρως τις καταθέσεις των μεταναστών.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός νεαρού Μαροκινού, ο οποίος δήλωσε ότι αδυνατεί να περπατήσει εδώ και 25 ημέρες, αφότου στρατιώτης τον έσπρωξε στο κενό από ύψος τουλάχιστον έξι μέτρων, ενώ εκείνος κοιμόταν κοντά στο παρεκκλήσι του Σαν Αντόνιο δε Πάδουα. Άλλοι δύο νέοι κατήγγειλαν ότι δεμένοι δέχθηκαν χτυπήματα με γκλοπ και γροθιές, με τη Διεθνή Αμνηστία να επιβεβαιώνει τα σημάδια στους καρπούς τους.
Παράλληλα, καταγγέλλονται παράνομες απελάσεις. Βάσει μαρτυριών και οπτικοακουστικού υλικού, κουκουλοφόροι στρατιώτες δρούσαν νύχτα, ξυλοκοπώντας ή ψεκάζοντας με σπρέι πιπεριού μεταναστάτες, πριν τους πετάξουν με τη βία πίσω στο Μαρόκο, πάνω από τον φράχτη του Ταραχάλ.
Η οργάνωση κατέγραψε επίσης την περίπτωση Υεμενίτη πολίτη, ο οποίος, παρά την πρόθεσή του να υποβάλει αίτημα διεθνούς προστασίας, απελάθηκε με συνοπτικές διαδικασίες. Όπως καταγγέλλει ο ίδιος, μεταφέρθηκε μαζί με δεκάδες άλλους στα σύνορα και παραδόθηκε στη μαροκινή αστυνομία, εξέλιξη που επιβεβαιώνεται από σχετικά έγγραφα που επικαλείται η Διεθνής Αμνηστία.
«Έχουμε εντολή να μη νιώθουν άνετα»
Η έκθεση αποκαλύπτει επίσης περιστατικά ρατσιστικής και ισλαμοφοβικής παρενόχλησης που επηρεάζουν τη ζωή στην πόλη. Κάτοικοι της Θέουτα που θεωρήθηκε ότι έχουν μαροκινή καταγωγή υποβλήθηκαν σε ελέγχους ταυτοποίησης ή τους απαγορεύτηκε η πρόσβαση σε συγκεκριμένες περιοχές, καταστήματα και σούπερ μάρκετ.
Μέλη της Διεθνούς Αμνηστίας έγιναν αυτόπτες μάρτυρες σε ένα τέτοιο περιστατικό: Στρατιώτες πλησίασαν ομάδα ανθρώπων που συζητούσαν σε παγκάκι κοντά στο κέντρο της πόλης, τους ρώτησαν αν «είναι από εδώ» και τους διέταξαν να αποχωρήσουν.
Όταν οι ερευνητές ζήτησαν εξηγήσεις για την απομάκρυνση, ένας από τους στρατιώτες απάντησε: «Έχουμε εντολή να βεβαιωθούμε ότι δεν νιώθουν άνετα εδώ».
Η αποστολή της Διεθνούς Αμνηστίας δέχθηκε και η ίδια πιέσεις κατά τη διάρκεια της έρευνας. Στις 11 Σεπτεμβρίου, ενώ τα μέλη της διαμαρτύρονταν για την απομάκρυνση μεταναστών από τον περιβάλλοντα χώρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου της Θέουτα, η Εθνική Αστυνομία προχώρησε σε έλεγχο των ταυτοτήτων τους, ενώ ομάδα περιπολούντων στρατιωτών τους επιτέθηκε φραστικά.
Ασυνόδευτα παιδιά στους δρόμους και αιτούντες άσυλο
Η Διεθνής Αμνηστία προειδοποιεί και για κατάφορες παραβιάσεις του δικαιώματος στο άσυλο. Κατά την επίσκεψή της, εντόπισε ανθρώπους από εμπόλεμες ζώνες, όπως η Σομαλία και η Υεμένη, οι οποίοι είχαν φτάσει στη Θέουτα πριν από τις 30 Ιουλίου και για τους οποίους δεν είχε καν ξεκινήσει η διαδικασία διεθνούς προστασίας.
Πολλοί από αυτούς δεν είχαν περάσει ούτε από την πρώτη συνέντευξη για τον εντοπισμό τυχόν ευάλωτης κατάστασης, ενώ στερούνταν βασικής ενημέρωσης για το πώς μπορούν να αιτηθούν άσυλο.
Ιδιαίτερα δραματική είναι η κατάσταση των ανηλίκων. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που συγκέντρωσε η οργάνωση, στη Θέουτα έχουν καταγραφεί 2.383 ασυνόδευτοι ανήλικοι, εκ των οποίων 500 έως 700 ζουν στους δρόμους χωρίς καμία απολύτως υποστήριξη. Ορισμένοι είναι μόλις 12 ή 13 ετών.
Παιδιά που απευθύνονται σχεδόν καθημερινά στα αστυνομικά τμήματα ζητώντας προστασία, διώχνονται, κατά παράβαση κάθε διεθνούς υποχρέωσης για την προστασία των ανηλίκων.
Παράλληλα, η κρίση πλήττει εκατοντάδες γυναίκες. Υπολογίζεται ότι περίπου 800 γυναίκες, ορισμένες συνοδευόμενες από τα παιδιά τους, ζουν στο δρόμο, με οικογένειες να κοιμούνται στο ύπαιθρο ή σε αυτοσχέδια καταλύματα χωρίς πρόσβαση σε τουαλέτες και ντους.
Αίτημα για άμεση διερεύνηση των καταγγελιών
Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας, η Διεθνής Αμνηστία απέστειλε επιστολές στον Πρωθυπουργό της Ισπανίας και στον Πρόεδρο της Θέουτα, κοινοποιώντας τα συμπεράσματά της και ζητώντας τη λήψη κατεπειγόντων μέτρων.
Η οργάνωση αξιώνει «άμεση, αμερόληπτη, ανεξάρτητη και εξονυχιστική» έρευνα για τις καταγγελίες που ενδέχεται να συνιστούν βασανιστήρια, καθώς και την προσωρινή διαθεσιμότητα των στρατιωτικών που εμπλέκονται, μέχρι να διαλευκανθεί πλήρως η υπόθεση.
Πάντως, η Διεθνής Αμνηστία αναγνωρίζει τη δυσκολία της κατάστασης που αντιμετωπίζουν οι δυνάμεις ασφαλείας στη Θέουτα, σημειώνοντας ότι περισσότεροι από 30 μετανάστες έχουν συλληφθεί για επιθέσεις κατά στρατιωτών. Τονίζει, ωστόσο, ότι αυτό δεν αμνηστεύει τα κρατικά όργανα από την υποχρέωση τήρησης του εθνικού και διεθνούς δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Με πληροφρίες από Euronews
