Στην απόφαση να ανοίξουν δύο νέα σημεία διέλευσης στην Κύπρο κατέληξαν ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Τουφάν Ερχιουρμάν, κατά τη συνάντησή τους τη Δευτέρα (9/11), υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη νεκρή ζώνη της Λευκωσίας, παρουσία της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν. Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, αλλά και ζητήματα που αφορούν τη μεθοδολογία και την ουσία του Κυπριακού.
Η βασική συμφωνία αφορά τη διάνοιξη δύο νέων οδοφραγμάτων, στα σημεία Λουρουτζίνα – Λύμπια και Κάμπος – Καραβοστάσι. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΟΗΕ, τα δύο σημεία διέλευσης θα ανοίξουν ταυτόχρονα, χωρίς ωστόσο να έχει προσδιοριστεί μέχρι στιγμής η ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας τους.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναμένεται να διευκολύνει τις μετακινήσεις μεταξύ των δύο κοινοτήτων, ενώ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων που προηγήθηκαν.
Τα υπόλοιπα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης
Πέρα από τα νέα οδοφράγματα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην επαναλειτουργία του εκπαιδευτικού προγράμματος Imagine, το οποίο προωθεί την ειρηνική συνύπαρξη και την αλληλοκατανόηση μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων. Η πρωτοβουλία θα συνεχιστεί υπό την αιγίδα της Τεχνικής Επιτροπής για την Εκπαίδευση.
Στις αποφάσεις περιλαμβάνεται επίσης η ανταλλαγή αρχειακού υλικού μέσω της Τεχνικής Επιτροπής για την Πολιτιστική Κληρονομιά, καθώς και η υλοποίηση κοινών περιβαλλοντικών δράσεων από την αρμόδια δικοινοτική επιτροπή.
Παράλληλα, συμφωνήθηκε να προχωρήσουν εργασίες για την αποκατάσταση μαρωνίτικων εκκλησιών και ενός αρμενικού μοναστηριού, στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού.
Ένα ακόμη σημείο της συμφωνίας αφορά τη δημιουργία μηχανισμού άμεσης ανταπόκρισης σε έκτακτα περιστατικά. Για τον σκοπό αυτό, οι δύο ηγέτες θα ζητήσουν από την Τεχνική Επιτροπή για τη Διαχείριση Κρίσεων να διαμορφώσει ένα πλαίσιο συνεργασίας και συντονισμού, ώστε οι δύο πλευρές να μπορούν να αντιδρούν από κοινού σε περιπτώσεις που απαιτούν άμεση παρέμβαση.
Παραμένουν οι διαφωνίες για επιπλέον οδοφράγματα
Οι συνομιλίες δεν περιορίστηκαν στα δύο σημεία διέλευσης για τα οποία υπήρξε συμφωνία. Χριστοδουλίδης και Ερχιουρμάν συζήτησαν και άλλες πιθανές τοποθεσίες για τη δημιουργία οδοφραγμάτων, χωρίς να καταλήξουν σε οριστική απόφαση.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών θα συνεχιστούν το επόμενο διάστημα, τόσο για τα ζητήματα που παραμένουν σε εκκρεμότητα όσο και για την ευρύτερη πορεία των συζητήσεων σχετικά με το Κυπριακό.
Το επόμενο σημαντικό διπλωματικό βήμα αναμένεται να είναι μια τριμερής συνάντηση των δύο ηγετών με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, η οποία προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Ερντογάν: «Υπάρχουν δύο ξεχωριστοί λαοί και δύο ξεχωριστά κράτη»
Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επανέλαβε την πάγια θέση της Άγκυρας υπέρ της λύσης των δύο κρατών στην Κύπρο, απορρίπτοντας τα μοντέλα επίλυσης του Κυπριακού που έχουν δοκιμαστεί στο παρελθόν, τα οποία χαρακτήρισε «σπατάλη χρόνου και ενέργειας». Σε δηλώσεις του σε δημοσιογράφους, κατά την επιστροφή του από το Αζερμπαϊτζάν, όπου συμμετείχε στους εορτασμούς για την Ημέρα της Νίκης στις 8 Νοεμβρίου, υποστήριξε ότι στο νησί υπάρχουν «δύο ξεχωριστοί λαοί και δύο ξεχωριστά κράτη», προσθέτοντας ότι η Τουρκία δεν θεωρεί τη διαιώνιση του σημερινού καθεστώτος λύση.
Παράλληλα, απηύθυνε έκκληση στη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την αυτοαποκαλούμενη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» και να αναπτύξει μαζί της πολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές σχέσεις, υποστηρίζοντας ότι με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθούν οι προοπτικές διαρκούς ειρήνης στο νησί. Όπως ανέφερε, η Άγκυρα θα συνεχίσει τις πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας του ψευδοκράτους.
Επικαλούμενος και την προηγούμενη ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο Ερντογάν υποστήριξε ότι πρέπει να αναγνωριστούν επίσημα η κυρίαρχη ισότητα και το ισότιμο διεθνές καθεστώς των Τουρκοκυπρίων. Παράλληλα, ζήτησε να τερματιστεί, όπως είπε, ο «απάνθρωπος αποκλεισμός» που υφίστανται.
