Για μια γενιά ανθρώπων που ζουν με HIV εδώ και δεκαετίες, η πρόοδος δεν μοιάζει πάντα με μεγάλη λέξη. Μερικές φορές μοιάζει με ένα χάπι λιγότερο, με μια αγωγή που δεν οργανώνει ολόκληρη την ημέρα γύρω της, με την αίσθηση ότι το σώμα δεν κουβαλά μόνο την ιστορία της επιβίωσης αλλά και την κούραση των παλιών θεραπειών.
Στις ΗΠΑ εγκρίθηκε το Bixlenvo, ένα νέο σχήμα ενός χαπιού την ημέρα από τη Gilead Sciences. Η έγκριση δεν σημαίνει ίαση και δεν αφορά ανθρώπους που ξεκινούν τώρα θεραπεία. Αφορά ενήλικες που ζουν με HIV-1, έχουν ήδη κατασταλμένο ιικό φορτίο σε σταθερή αντιρετροϊκή αγωγή και χρειάζονται μια πιο απλή επιλογή από τα σύνθετα σχήματα που έπαιρναν μέχρι σήμερα.
Το νέο χάπι συνδυάζει δύο δραστικές ουσίες, τη bictegravir και τη lenacapavir. Για τον μέσο αναγνώστη, όμως, η είδηση δεν βρίσκεται στη φαρμακολογική λεπτομέρεια. Βρίσκεται στο ότι μια ομάδα ανθρώπων που έμεινε για χρόνια εκτός των πιο απλών λύσεων αποκτά τώρα άλλη μία επιλογή: μία λήψη την ημέρα, αντί για περισσότερα χάπια και πιο δύσκολη καθημερινή διαχείριση.
Πρόκειται για μικρό αλλά πολύ συγκεκριμένο κομμάτι των ανθρώπων που ζουν με HIV. Στις ΗΠΑ, περίπου το 5% παραμένει σε περίπλοκες αγωγές, με περισσότερα από ένα χάπια την ημέρα. Συχνά πρόκειται για μεγαλύτερους ανθρώπους, με μακρά θεραπευτική ιστορία: ανθρώπους που θυμούνται εποχές όπου η αγωγή σήμαινε χούφτες χαπιών, παρενέργειες, δοκιμές, αλλαγές και την αγωνία αν το επόμενο σχήμα θα συνεχίσει να δουλεύει.
Ο Timothy Cameron, 64 ετών, ζει με HIV πάνω από 40 χρόνια και συμμετείχε σε κλινική δοκιμή του Bixlenvo. Διαγνώστηκε τη δεκαετία του ’80, όταν οι επιλογές ήταν ελάχιστες και οι γιατροί δεν είχαν ακόμη τα σημερινά εργαλεία για να παρακολουθούν με ακρίβεια τον ιό. Πέρασε από πειραματικές αγωγές, πολλά χάπια και θεραπείες που σταματούσαν κάποια στιγμή να ελέγχουν τον HIV, μέχρι να βρει ένα σχήμα που τον κρατούσε σταθερό.
Για εκείνον, η μετάβαση σε ένα μικρό χάπι μία φορά την ημέρα δεν ακούγεται θεαματική. Είναι όμως ακριβώς το είδος της αλλαγής που μετράει όταν έχεις ζήσει δεκαετίες θεραπείας. Λιγότερα χάπια σημαίνουν λιγότερη υπενθύμιση, λιγότερη φθορά, λιγότερη καθημερινή οργάνωση γύρω από την αγωγή.
Στις κλινικές δοκιμές στις οποίες βασίστηκε η έγκριση, το νέο σχήμα διατήρησε την ιολογική καταστολή σε ανθρώπους που άλλαξαν από τις προηγούμενες αγωγές τους. Σε μία από τις βασικές μελέτες, η διάμεση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν τα 60 έτη και η διάμεση διάρκεια θεραπείας τα 28 χρόνια. Δεν μιλάμε, δηλαδή, για αφηρημένη καινοτομία, αλλά για ανθρώπους που έχουν ζήσει σχεδόν όλη τη σύγχρονη ιστορία της HIV θεραπείας πάνω στο σώμα τους.
Το κόστος παραμένει υψηλό. Στις ΗΠΑ, η τιμή καταλόγου του Bixlenvo είναι 4.595 δολάρια για προμήθεια ενός μήνα, πριν από εκπτώσεις, επιστροφές ή προγράμματα υποστήριξης. Όπως συμβαίνει με κάθε νέα HIV αγωγή, η επιστημονική πρόοδος αποκτά πραγματική σημασία μόνο όταν φτάνει σε όσους τη χρειάζονται.
Προς το παρόν, το Bixlenvo έχει εγκριθεί μόνο στις ΗΠΑ. Δεν υπάρχει αντίστοιχη έγκριση στην Ευρώπη ή στην Ελλάδα. Ως είδηση, όμως, δείχνει καθαρά προς τα πού κινείται η επόμενη φάση της HIV θεραπείας: όχι μόνο να κρατά τον ιό υπό έλεγχο, αλλά να μειώνει τη φθορά, την πολυπλοκότητα και το καθημερινό βάρος για ανθρώπους που ζουν με αυτόν πολλά χρόνια.
Γιατί ύστερα από τέσσερις δεκαετίες HIV, η πρόοδος δεν μετριέται μόνο σε εργαστηριακούς δείκτες. Μετριέται και στο αν η ζωή γίνεται λίγο πιο εύκολη να τη ζήσεις.
Με στοιχεία από The Advocate














