Υπάρχει ένα μεγάλο και πολύ επιβλητικό σχολείο στο Λιβίσι, με στενά σοκάκια, πλαισιωμένα από σπίτια, που ελίσσονται και ανεβαίνουν και στις δύο πλευρές μιας απότομης κοιλάδας, όπως αναδεικνύει το αφιέρωμα του CNN στον ιστορικό ελληνικό οικισμό στην Τουρκία, ο οποίος δεν κατοικείται τον τελευταίο αιώνα.
Υπάρχει μια αρχαία κρήνη στο κέντρο της πόλης. Και υπάρχουν εκκλησίες, μία εκ των οποίων διαθέτει μία συναρπαστική θέα από την κορυφή του λόφου, με φόντο το μπλε του Αιγαίου Πελάγους. Όμως, στο μεγαλύτερο μέρος του τελευταίου αιώνα, δεν κατοικείται από ανθρώπους παρά τη βαρυσήμαντη ιστορική και πολιτιστική της κληρονομιά.
Το Λιβίσι, γνωστό στα τούρκικα ως Καγιάκιοϊ, στην επαρχία Μούγλων της νοτιοδυτικής Τουρκίας, είναι στην πραγματικότητα μία «πόλη-φάντασμα». Εγκαταλειμμένη από τους κατοίκους της και στοιχειωμένη από το παρελθόν. Είναι ένα μνημείο παγωμένο στον χρόνο,μια φυσική υπενθύμιση σκοτεινών εποχών στην Τουρκία, συνεχίζει το CNN στο αφιέρωμά του.
Με τις πλαγιές των λόφων να είναι διάσπαρτες από αμέτρητα ερειπωμένα κτίρια που καταπίνονται αργά από το πράσινο, και ατελείωτες εικόνες από εξαφανισμένες ζωές, είναι επίσης ένας συναρπαστικός και συνάμα όμορφος τόπος για να επισκεφθεί κανείς. Το καλοκαίρι, υπό καθαρό ουρανό και καυτό ήλιο, είναι αρκετά υποβλητικός. Ακόμη περισσότερο στις πιο δροσερές εποχές, τυλιγμένος στις ομίχλες των βουνών ή της θάλασσας.
The Greek village of Leivissi/Kayaköy in southwest Anatolia – depopulated in the 1923 population exchange between Greece and Turkey and never repopulated https://t.co/9yPDhR3LPZ https://t.co/oELWVYxfNB
— Oren Kessler (@OrenKessler) February 18, 2026
Λιβίσι: Η ιστορία του
Πριν από περίπου έναν αιώνα, το Καγιάκιοϊ, ή Λιβίσι όπως ήταν γνωστό, ήταν μια πολυσύχναστη πόλη τουλάχιστον 10.000 Ελλήνων Ορθοδόξων Χριστιανών, πολλοί από τους οποίους ήταν τεχνίτες που ζούσαν ειρηνικά δίπλα στους μουσουλμάνους Τούρκους αγρότες της περιοχής. Αλλά στις αναταραχές που συνόδευσαν την ανάδυση της Τουρκίας ως ανεξάρτητης δημοκρατίας, οι απλές ζωές τους διαλύθηκαν.
Οι εντάσεις με τη γειτονική Ελλάδα μετά το τέλος του Ελληνοτουρκικού Πολέμου το 1922 οδήγησαν και τις δύο χώρες στην ανταλλαγή πληθυσμών, που είχαν δεσμούς με την άλλη πλευρά. Για το Λιβίσι, αυτό σήμαινε μια υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών με Μουσουλμάνους Τούρκους που ζούσαν στην Καβάλα.
Όπως αναφέρει το CNN, οι νεοαφιχθέντες Μουσουλμάνοι λέγεται ότι δεν έμειναν καθόλου ικανοποιημένοι με το νέο τους σπίτι, μετακομίζοντας γρήγορα αλλού και αφήνοντας το Καγιάκιοϊ να ρημάξει.
This ghost town used to be bustling with schools, pharmacies, shops and even a newspaper! There are nearly 400 stone houses remaining, each positioned so that it does not obscure the sun or the view of the others. #Turkey #Mugla #Fethiye #Kayakoy #MuseumFromHome https://t.co/Ef0XAuiYAL
— Turkish Museums (@TurkishMuseums) June 10, 2020
Αφηγήσεις από το Λιβίσι
Μεταξύ των ελάχιστων που παρέμειναν ήταν οι παππούδες της Aysun Ekiz, της οποίας η οικογένεια διατηρεί σήμερα ένα μικρό εστιατόριο κοντά στην κύρια είσοδο του Καγιάκιοϊ, προσφέροντας αναψυκτικά στους τουρίστες που έρχονται να περιηγηθούν στην πόλη. Οι ιστορίες εκείνων των δύσκολων χρόνων έχουν μεταδοθεί από γενιά σε γενιά: «Οι Έλληνες έκλαιγαν γοερά επειδή δεν ήθελαν να φύγουν, μου είχαν πει οι παππούδες μου», λέει η Ekiz, η οποία τώρα πουλάει χειροποίητα κοσμήματα στους επισκέπτες.
«Μερικοί άφησαν πίσω ακόμα και τα παιδιά τους για να τα φροντίσουν Τούρκοι φίλοι, επειδή πίστευαν ότι θα επέστρεφαν. Αλλά δεν επέστρεψαν ποτέ». Η Ekiz λέει ότι η οικογένεια των παππούδων της ήταν βοσκοί και προσαρμόστηκαν εύκολα στη ζωή στην άκρη της πόλης. Οι περισσότεροι από τους υπόλοιπους συμπατριώτες τους, όπως αναφέρει, δεν ήθελαν να ζήσουν στο Λιβίσι επειδή οι τοίχοι των σπιτιών ήταν βαμμένοι μπλε, υποτίθεται για να διώχνουν τους σκορπιούς ή τα φίδια.
Μάλιστα, ίχνη αυτού του μπλε χρώματος διακρίνονται ακόμη στους τοίχους των περίπου 2.500 σπιτιών που συνθέτουν το Λιβίσι, αν και λίγες άλλες διακοσμητικές λεπτομέρειες απομένουν μετά από δεκαετίες έκθεσης στα στοιχεία της φύσης. Ό,τι έχει απομείνει αξίζει ακόμα να εξερευνηθεί ως στιγμιότυπο ενός αρχαίου τρόπου ζωής στα πρόθυρα της σύγχρονης εποχής.
Η Jane Akatay, συνσυγγραφέας του σχετικού οδηγού για τον οικισμό, λέει ότι ένας λόγος για την εγκατάλειψη της πόλης ήταν ενδεχομένως η αισθητή θλίψη που αιωρείται πάνω από το μέρος μετά τα τραγικά γεγονότα της δεκαετίας του 1920. Η φύση έπαιξε επίσης τον ρόλο της στην κατάρρευση των ανθρώπινων κατασκευών.
One of the most interesting places I ever visited — Kayaköy on Lycian Way. Abandoned greek village that Turkish people consider cursed. #travelphotography #lycianway #Turkey #kayakoy #abandoned #ruins https://t.co/tu5ngg5qgu
— Igor Krutov (@krutovig) June 28, 2022
Ο ρόλος του κλίματος στην εγκατάλειψη
«Υπήρξαν σεισμοί, υπήρξαν καταιγίδες. Το κλίμα, ο καιρός, οι νεροποντές… τα πάντα είχαν αντίκτυπο σε αυτό το ενδιαφέρον μέρος», λέει. «Επίσης, με την πάροδο των ετών, το κονίαμα που τα κρατούσε συγκρατημένα έχει διαβρωθεί, και τα πράγματα καταρρέουν αν δεν τα φροντίζεις».
Οι σημερινοί επισκέπτες πληρώνουν ένα εισιτήριο τριών ευρώ σε ένα μικρό κιόσκι στον κεντρικό δρόμο πριν εισέλθουν στο Λιβίσι. Από εκεί, μπορούν να περιπλανηθούν πεζοί πάνω-κάτω στα συχνά απότομα και ανώμαλα σοκάκια. Πινακίδες στην είσοδο δείχνουν προς το σχολείο, τις εκκλησίες και την κρήνη. Αξίζει να διαθέσει κανείς μερικές ώρες για να τα δει όλα. Με λίγους επισκέπτες πέρα από περιστασιακές τουριστικές ομάδες σε περιόδους αιχμής, είναι εύκολο να βρει κανείς στιγμές μοναξιάς εδώ, φανταζόμενος πώς έσφυζε κάποτε από ζωή, όχι λιγότερο στην παλιά πλατεία της πόλης, όπου οι ντόπιοι άνδρες μαζεύονταν κάποτε για να πιουν τσάι και να ανταλλάξουν ιστορίες, αφηγείται το CNN.
Τα περισσότερα από τα σπίτια, τα οποία χτίστηκαν πριν εγκαταλειφθούν, έχουν πλέον χάσει τις στέγες τους και στους -καταρρέοντες- τοίχους τους φυτρώνει βλάστηση. Ορισμένα σπίτια έχουν λακκούβες στο υπόγειό τους, που χρησιμοποιούνταν κάποτε για τη βυρσοδεψία δερμάτων. Ένα από τα πιο επιβλητικά κτίρια στην πόλη είναι η Άνω Εκκλησία, μια μεγάλη κατασκευή με ξεθωριασμένους ροζ σοβάδες και θολωτές οροφές. Δυστυχώς, το κτίριο είναι σφραγισμένο λόγω της ερειπωμένης κατάστασής του, αν και μπορεί να το δει κανείς από διαφορετικές οπτικές.
Στο υψηλότερο εσωτερικό σημείο της πόλης, τα ερείπια του παλιού σχολείου του Καγιάκιοϊ προσφέρουν θέα προς την κεντρική εκκλησία και τα σπίτια από κάτω. Σήμερα, μια τουρκική σημαία κυματίζει σε έναν ιστό πάνω από το κτίριο.
Με πληροφορίες από CNN
