Διάταγμα με το οποίο επιχειρεί να προστατεύσει το Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου από μελλοντικές αλλαγές υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι θέλει να διασφαλίσει πως κανένας από τους διαδόχους του δεν θα μπορεί να αλλοιώσει τον ιστορικό του χαρακτήρα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες αλλαγές στην εμφάνιση του επίσημου προεδρικού γραφείου κατά τη δεύτερη θητεία του, με πιο χαρακτηριστική την προσθήκη πολυάριθμων χρυσών διακοσμητικών στοιχείων.
«Το ανακηρύσσουμε εθνικό μνημείο και δεν θα επιτρέπεται σε κανέναν να το πειράξει, να το καταστρέψει ή να το γκρεμίσει, ούτε σε ανόητους ανθρώπους που θέλουν να χτίσουν κάτι με ελαφρώς διαφορετικό σχήμα», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στους δημοσιογράφους την Πέμπτη.
Η υπογραφή του διατάγματος έρχεται λίγους μήνες μετά την κατεδάφιση ολόκληρης της ανατολικής πτέρυγας του Λευκού Οίκου (East Wing) με απόφαση του Τραμπ, ένα έργο που έχει βρεθεί αντιμέτωπο με νομικές προσφυγές.
Το σχέδιο έλαβε επίσης την έγκριση του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Οι εργασίες συνεχίζονται, με στόχο τη δημιουργία μιας νέας αίθουσας χορού (ballroom) στον χώρο.
Τι αναφέρει το νέο διάταγμα
Μέχρι σήμερα, οι Αμερικανοί πρόεδροι έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε ορισμένες αλλαγές στον Λευκό Οίκο, ωστόσο για μεγάλης κλίμακας έργα απαιτείται η έγκριση του Κογκρέσου.
Το εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Τραμπ την Πέμπτη (5/11) χαρακτηρίζει το Οβάλ Γραφείο εθνικό μνημείο, μαζί με ορισμένους από τους παρακείμενους χώρους.
Ωστόσο, το ίδιο έγγραφο διευκρινίζει ότι δεν περιορίζει «την εξουσία του προέδρου να αναδιακοσμεί το μνημείο, να επιλέγει έπιπλα ή να προχωρά σε συνήθεις λειτουργικές και παρεμβάσεις ασφαλείας, εφόσον αυτές δεν αλλοιώνουν ουσιωδώς την ιστορική δομή ή τον αρχιτεκτονικό χαρακτήρα του».
«Μας αρέσει το Οβάλ Γραφείο και αποτελεί σύμβολο, όπως και ο ίδιος ο Λευκός Οίκος. Είναι σύμβολο της χώρας μας και του μεγαλείου της», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ξένοι ηγέτες που έχουν επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο τους τελευταίους μήνες έχουν εκφράσει θετικά σχόλια για τις διακοσμητικές παρεμβάσεις του.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ακόμη ότι ο Λευκός Οίκος και το Οβάλ Γραφείο χρειάζονταν επισκευές πριν από τις αλλαγές που ο ίδιος προώθησε, καθώς, όπως είπε, βρίσκονταν σε κακή κατάσταση. Έκανε λόγο για σπασμένα παράθυρα, ρωγμές στους τοίχους και φθορές στις πέτρινες επιφάνειες.
Ωστόσο, πολλές από τις πιο εμφανείς παρεμβάσεις αφορούσαν κυρίως την αισθητική του χώρου. Μεταξύ άλλων, τοποθετήθηκε μια μεγάλη χρυσή πινακίδα με την επιγραφή «Oval Office» έξω από το γραφείο, πραγματοποιήθηκαν εργασίες πλακόστρωσης στον Κήπο των Ρόδων (Rose Garden), ενώ προστέθηκε και νέο ελικοδρόμιο.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι με το διάταγμα καθίσταται «αδύνατο για οποιονδήποτε να καταστρέψει ποτέ αυτόν τον απίστευτο χώρο».
Ολόκληρο το κτίριο του Λευκού Οίκου έχει ήδη χαρακτηριστεί Εθνικό Ιστορικό Τοπόσημο (National Historic Landmark), ένας χαρακτηρισμός που αποσκοπεί στην προστασία του από αιφνίδιες αλλαγές.
Ως πρόεδρος, ο Τραμπ έχει την εξουσία να ανακηρύσσει περιοχές και χώρους εθνικά μνημεία, τα οποία αποτελούν καθεστώς προστασίας αντίστοιχο με εκείνο των εθνικών πάρκων.
Το διάταγμα προβλέπει ότι η Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων (National Park Service) θα αναλάβει τη συντήρηση του Οβάλ Γραφείου, με τρόπο που θα διασφαλίζει τον ιστορικό του χαρακτήρα, την αρχιτεκτονική του ακεραιότητα και τη σύνδεσή του με την αμερικανική προεδρία.
Παρότι αναγνωρίζει τις υφιστάμενες προστατευτικές διατάξεις για τον Λευκό Οίκο, το έγγραφο υποστηρίζει ότι «το Οβάλ Γραφείο αξίζει ειδική αναγνώριση και προστατευτική διαχείριση ως ξεχωριστό ιστορικό κτίσμα εθνικής σημασίας».
Το Κογκρέσο έχει προβλέψει εξαίρεση από τον Νόμο περί Εθνικής Ιστορικής Διατήρησης, προκειμένου να επιτρέπεται στους προέδρους να πραγματοποιούν τις αναγκαίες αλλαγές στον Λευκό Οίκο.
Το σημερινό Οβάλ Γραφείο υπάρχει από τις αρχές της δεκαετίας του 1930, όταν δημιουργήθηκε επί προεδρίας του Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ.
Οι αντιδράσεις για τις παρεμβάσεις του Τραμπ
Ο Γκρεγκ Γουέρκχαϊζερ, από τη δικηγορική εταιρεία Cultural Heritage Partners, η οποία ειδικεύεται στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, εξήγησε ότι οι προσωρινές αλλαγές, όπως η επιλογή επίπλων και διακοσμητικών στοιχείων, βρίσκονται στη διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε προέδρου.
«Εφόσον δεν προκαλούν ζημιές στα μόνιμα έργα τέχνης και στα αρχιτεκτονικά στοιχεία, μπορούν γενικά να κάνουν ό,τι θέλουν», δήλωσε στο BBC.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει επιδείξει αδιαφορία για άλλους ιστορικούς χώρους στην Ουάσινγκτον και έχει επιχειρήσει, μέσω δικαστικών προσφυγών, να αποδυναμώσει τη νομοθεσία που προβλέπει την προστασία τους.
Ο Τραμπ έχει αναλάβει ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αισθητικής αναμόρφωσης της αμερικανικής πρωτεύουσας και την τελευταία εβδομάδα πραγματοποίησε τρεις εκδηλώσεις για να παρουσιάσει τα έργα, παρά την ήττα των Ρεπουμπλικανών από τους Δημοκρατικούς στις ενδιάμεσες εκλογές.
Ο Γουέρκχαϊζερ χαρακτήρισε το διάταγμα «υποκρισία», επισημαίνοντας τις παρεμβάσεις που έχει προωθήσει ο Αμερικανός πρόεδρος σε διάφορα σημεία της Ουάσινγκτον, μεταξύ των οποίων η ανακαίνιση του Κέντρου Κένεντι και τα σχέδια για την κατασκευή μιας νέας θριαμβικής αψίδας στην πόλη.
«Από τη μία πλευρά μιλά για τη σημασία της προστασίας του Οβάλ Γραφείου, κάτι που νομικά δεν έχει ουσιαστική ισχύ, καθώς δεν μπορεί να το επιβάλει, και από την άλλη πλευρά υπονομεύει ενεργά τη νομοθεσία που μας επιτρέπει να προστατεύουμε άλλους ιστορικούς χώρους», ανέφερε.
Τον Οκτώβριο, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υποστηρίξει σε συνέντευξή του στο περιοδικό Time ότι το Οβάλ Γραφείο ενδέχεται να χρειαστεί να κατεδαφιστεί, επικαλούμενος ανησυχίες της Μυστικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ (Secret Service) για ζητήματα ασφαλείας.
«Τους είπα: ‘Αποκλείεται να γκρεμίσετε αυτόν τον χώρο. Είναι ένα ξεχωριστό μέρος’», είχε δηλώσει τότε.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας για τις ενδιάμεσες εκλογές, οι Δημοκρατικοί άσκησαν κριτική στις αλλαγές που έχει επιφέρει ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
Μάλιστα, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα, σχολίασε τις χρυσές διακοσμητικές παρεμβάσεις του, λέγοντας ότι έχουν κάνει τον Λευκό Οίκο να μοιάζει σαν να τον είχε ανοίξει ο Σαντάμ Χουσεΐν σε εστιατόριο της αλυσίδας Cheesecake Factory.
Με πληροφορίες από BBC
