Απομένουν μερικές εβδομάδες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, κατά τις οποίες οι ψηφοφόροι θα συμμετάσχουν σε μια ψηφοφορία που ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο υπόλοιπο της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.
Τι πραγματικά, όμως, είναι οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ;
Οι ενδιάμεσες εκλογές
Στις 3 Νοεμβρίου, οι Αμερικανοί θα εκλέξουν τα μέλη του Κογκρέσου, το οποίο αποτελείται από δύο σώματα: τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία.
Οι εκλογές διεξάγονται κάθε δύο χρόνια και, όταν πραγματοποιούνται στο μέσο της τετραετούς θητείας του προέδρου, ονομάζονται «ενδιάμεσες εκλογές».
Ένα βασικό καθήκον του Κογκρέσου είναι η δημιουργία και η ψήφιση ομοσπονδιακών νόμων – νόμων που ισχύουν σε ολόκληρη τη χώρα.
Το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών θα καθορίσει ποιο πολιτικό κόμμα – οι Ρεπουμπλικανοί του Τραμπ ή οι Δημοκρατικοί της αντιπολίτευσης – θα ελέγχει το Κογκρέσο και πόσο εύκολο θα είναι για τον πρόεδρο να υλοποιήσει τα σχέδιά του.
Τα αποτελέσματα θεωρούνται επίσης ως δείκτης του βαθμού ικανοποίησης των πολιτών των ΗΠΑ από την μέχρι τώρα απόδοση του προέδρου.
Ποιοι εκλέγονται;
Θα εκλεγούν και τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων – της κάτω Βουλής του Κογκρέσου. Η θητεία τους είναι καθορισμένη και διαρκεί δύο χρόνια. Η Βουλή των Αντιπροσώπων είναι συνήθως το όργανο όπου κατατίθενται και συζητούνται οι προτεινόμενοι νόμοι.
Εν τω μεταξύ, 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας, της άνω Βουλής, θα τεθούν επίσης προς εκλογή. Οι γερουσιαστές έχουν εξαετή θητεία. Μεταξύ άλλων αρμοδιοτήτων, εγκρίνουν ή απορρίπτουν νομοσχέδια που έχουν παραπεμφθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Την ίδια ημέρα, οι ψηφοφόροι σε μεγάλο μέρος των ΗΠΑ θα επιλέξουν επίσης πολιτικούς σε επίπεδο πολιτείας.
Ποια είναι τα βασικά ζητήματα;
Η αμερικανική οικονομία απασχολεί πολλούς ψηφοφόρους που αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις τιμές των καυσίμων, των τροφίμων, της στέγασης και της υγειονομικής περίθαλψης.
Ο πληθωρισμός παραμένει πάνω από το επίπεδο-στόχο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, εν μέρει λόγω του πολέμου που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν τον Φεβρουάριο.
Οι Δημοκρατικοί υποστηρίζουν ότι το πρόγραμμα εμπορικών δασμών του Τραμπ έχει επίσης οδηγήσει σε αύξηση των τιμών για τους Αμερικανούς.
Η μετανάστευση αποτελεί ένα άλλο βασικό ζήτημα. Οι Ρεπουμπλικανοί υποστηρίζουν ότι ο Τραμπ έχει εκπληρώσει μια σημαντική προεκλογική δέσμευση του 2024, ενισχύοντας την ασφάλεια στα σύνορα και ξεκινώντας μια εκτεταμένη – και συχνά αμφιλεγόμενη – εκστρατεία καταστολής της παράνομης μετανάστευσης.
Οι ανησυχίες σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία τις τελευταίες εβδομάδες. Υψηλόβαθμοι πολιτικοί και από τα δύο κόμματα συμφώνησαν στην ανάγκη ρύθμισής της — τοποθετώντας τον εαυτό τους σε αντίθεση με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απορρίψει την ιδέα της θέσπισης νόμων για τον έλεγχο της ανάπτυξης της τεχνολογίας.
Το διακύβευμα
Το Κογκρέσο είναι ένας από τους τρεις κλάδους της κυβέρνησης, μαζί με την προεδρία και το δικαστικό σώμα. Ο έλεγχός του είναι σημαντικός για τη διαμόρφωση της νομοθεσίας.
Τόσο η Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και η Γερουσία ελέγχονται επί του παρόντος από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα. Ωστόσο, η πλειοψηφία του είναι οριακή. Διαθέτουν 218 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, που είναι ο ελάχιστος αριθμός που απαιτείται για τον έλεγχό της, συν έναν ανεξάρτητο βουλευτή που ψηφίζει μαζί τους.
Στη Γερουσία, διαθέτουν 53 έδρες. Η ανώτερη Βουλή θα αλλάξει χέρια μόνο αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν 51 έδρες, κάτι που θα υπερισχύσει της αποφασιστικής ψήφου του αντιπροέδρου – ο οποίος είναι επί του παρόντος Ρεπουμπλικανός – σε περίπτωση που και οι δύο πλευρές συγκεντρώσουν 50 έδρες.
Αν οι Δημοκρατικοί της αντιπολίτευσης ανακτήσουν τον έλεγχο τουλάχιστον ενός σώματος, θα αποκτήσουν τη δύναμη να φέρουν τους δικούς τους νόμους προς ψήφιση.
Ποιος θα μπορούσε να κερδίσει;
Στο παρελθόν, οι ψηφοφόροι είχαν την τάση να «τιμωρούν» το κόμμα του προέδρου και να ψηφίζουν εναντίον του.
Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν χαμηλό ποσοστό αποδοχής για τον πρόεδρο. Ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του ως πρόεδρος με ποσοστό αποδοχής λίγο πάνω από το 50%, σύμφωνα με τον ιστότοπο δημοσκοπήσεων Silver Bulletin, αλλά στις αρχές Οκτωβρίου το ποσοστό αυτό είχε πέσει στο 37% περίπου. Εν τω μεταξύ, το 61% τον αποδοκίμαζε.
Ωστόσο, δεν είναι όλες οι έδρες σε κάθε σώμα ανταγωνιστικές. Ορισμένες αποτελούν σίγουρη επιλογή για τους Ρεπουμπλικάνους ή τους Δημοκρατικούς.
Το CBS News, έχει εντοπίσει εννέα εκλογικές αναμετρήσεις για τη Γερουσία που αξίζει να παρακολουθήσει κανείς, καθώς και 42 εκλογικές αναμετρήσεις για τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Η ψηφοφορία είναι πιο απρόβλεπτη φέτος λόγω της διαμάχης μεταξύ των δύο κομμάτων σχετικά με τον τρόπο χάραξης των εκλογικών περιφερειών στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Οι Ρεπουμπλικανοί προσπάθησαν να αποκτήσουν πλεονέκτημα δημιουργώντας πιο ευνοϊκούς εκλογικούς χάρτες σε ορισμένες πολιτείες και οι Δημοκρατικοί ακολούθησαν το παράδειγμά τους.
Τι σημαίνει αυτό για τον Τραμπ;
Αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν είτε τη Βουλή των Αντιπροσώπων είτε τη Γερουσία, ο Τραμπ θα δυσκολευτεί να περάσει οποιονδήποτε νόμο από το Κογκρέσο.
Έτσι, τα εσωτερικά του σχέδια ενδέχεται να ματαιωθούν, αν και έχει βρει τρόπους να ασκεί εξουσία χωρίς την ευρύτερη υποστήριξη του κόμματός του.
Ο έλεγχος οποιουδήποτε από τα δύο σώματα από τους Δημοκρατικούς θα σήμαινε επίσης ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τις επιτροπές για να διερευνήσουν πτυχές της προεδρίας Τραμπ. Οι καταγγελίες για διαφθορά, η νέα αίθουσα δεξιώσεων του Λευκού Οίκου και οι τακτικές της ICE θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο διερεύνησης.
Υπάρχει επίσης μια συζήτηση εντός του Δημοκρατικού Κόμματος σχετικά με το αν πρέπει να κινηθεί διαδικασία μομφής εναντίον του Τραμπ, κάτι που σημαίνει την άσκηση κατηγοριών στο Κογκρέσο οι οποίες θα αποτελέσουν τη βάση για μια πολιτική – και όχι ποινική – δίκη.
Εάν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου, ο Τραμπ θα είναι σε θέση να συνεχίσει τα σχέδιά του για το υπόλοιπο της θητείας του.
Πώς επηρεάζονται οι εκλογές του 2028;
Το όνομα του προέδρου δεν περιλαμβάνεται στα ψηφοδέλτια των ενδιάμεσων εκλογών, αν και ο Τραμπ έχει παροτρύνει τους Ρεπουμπλικάνους να προσποιηθούν ότι περιλαμβάνεται, ψηφίζοντάς τον ως ένδειξη υποστήριξης των μέχρι τώρα ενεργειών του.
Όποια και αν είναι τα αποτελέσματα, οι σχολιαστές πιθανότατα θα τα χρησιμοποιήσουν για να διατυπώσουν επιχειρήματα σχετικά με το πώς αισθάνονται οι ψηφοφόροι για την πορεία της χώρας υπό την ηγεσία του Τραμπ.
Ο Τραμπ δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα για τρίτη φορά ως πρόεδρος. Μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, αναμένεται να αρχίσουν οι εικασίες σχετικά με το ποιος θα μπορούσε να είναι ο διάδοχός του ως υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων για το 2028 – και ποιος θα μπορούσε να ανταγωνιστεί αυτό το πρόσωπο εκ μέρους των Δημοκρατικών.
Με πληροφορίες από BBC
