© Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Το EU SPACE DAYS ανοίγει τις πύλες του στη Λευκωσία στις 26-27 Μαΐου 2026. Αποτελεί το κορυφαίο γεγονός για το Διάστημα στην ΕΕ και διοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι διαστημικές εφαρμογές είναι παντού, οπότε επηρεάζουν την κοινωνία, την οικονομία και την καθημερινότητά μας, οριζόντια. Στο EU Space Days φέτος έχει δοθεί έμφαση στην ανάδειξη των ωφελειών του ευρωπαϊκού διαστημικού προγράμματος για τους πολίτες, τα κράτη και τις επιχειρήσεις με τη διοργάνωση ζωντανών επιδείξεων των διαστημικών εφαρμογών της ΕΕ.
Με αφορμή αυτό το γεγονός ο Γεώργιος Συννεφάκης, Programme Manager του GOVSATCOM στον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Διαστημικό Πρόγραμμα (EUSPA) μιλά στο Naftemporiki.gr για όλα όσα αφορούν τα ευρωπαϊκά διαστημικά προγράμματα και τη θέση της Ελλάδας σε αυτόν τον τομέα.
Τι είναι είναι η EUSPA και το Eυρωπαϊκό Διαστημικό Πρόγραμμα;
H EUSPA (EU Agency for the Space Programme) είναι ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υλοποίηση του Διαστημικού Προγράμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την παροχή των ευρωπαϊκών διαστημικών υπηρεσιών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε και στους πολίτες τους. Το διαστημικό πρόγραμμα της Ε.Ε. περιλαμβάνει ραδιοπλοήγηση (Galileo, EGNOS), ασφαλή συνδεσιμότητα/τηλεπικοινωνίες (GOVSATCOM, IRIS2) , παρατήρηση Γης (Copernicus), και επίγνωση κατάστασης στο Διάστημα (SSA). Η EUSPA συνεργάζεται άμεσα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ιδιαίτερα με την Γενική Διεύθυνση Άμυνας, Βιομηχανίας και Διαστήματος DG-DEFIS.
Πόσο σημαντικές είναι οι δορυφορικές επικοινωνίες σήμερα και ποιες οι κυριότερες χρήσεις τους;
Οι δορυφορικές επικοινωνίες είναι κύριο και αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης πλήρους συνδεδεμένης κοινωνίας, οικονομίας και άμυνας. Παρέχουν δυνατότητες επικοινωνίας (φωνή, δεδομένα, Ιnternet, τηλεόραση) σε μεγάλες αποστάσεις και απομακρυσμένες περιοχές όπου τα επίγεια δίκτυα επικοινωνιών είτε δεν υπάρχουν (θάλασσα, ορεινές περιοχές), ή έχουν μειωμένη απόδοση (περιπτώσεις υπερφόρτωσης, βλαβών) ή έχουν καταστραφεί/ καταρρεύσει (περιπτώσεις σεισμών, πλημμυρών, ανθρωπογενών ή φυσικών καταστροφών, συγκρούσεων). Οι δορυφορικές επικοινωνίες είναι απαραίτητες για την εύρυθμη και ομαλή ζωή των πολιτών και ιδιαίτερα για τη διασφάλιση των κρατικών υπηρεσιών ασφάλειας και άμυνας. Ως εκ τούτου η δυνατότητα άμεσης και έγκαιρης ενεργοποίησης τους είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή κρατική λειτουργία και τη διασφάλιση των πολιτών.
Τι είναι το GOVSATCOM και τι δυνατότητες δίνει;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζοντας τη σημασία των ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών για τις κρατικές λειτουργίες και τη διασφάλιση του επιπέδου ζωής των ευρωπαίων πολιτών, εισήγαγε το GOVSATCOM στο ευρωπαϊκό Διαστημικό Πρόγραμμα το 2021. Σκοπός του είναι η άμεση διαθεσιμότητα ασφαλών δορυφορικών επικοινωνιών στις κρατικές υπηρεσίες όλων των Κρατών Μελών.
Ελάχιστες χώρες της Ε.Ε. διαθέτουν δικά τους δορυφορικά συστήματα επικοινωνιών, ενώ η επιλογή και αγορά δορυφορικών υπηρεσιών από εμπορικούς παρόχους απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, σύγκριση διαφορετικών τεχνικών χαρακτηριστικών και το κυριότερο χρονικό ορίζοντα εβδομάδων έως και μηνών για την προκήρυξη και ολοκλήρωση των σχετικών προμηθειών. Συνεπώς ήταν πρακτικά αδύνατο να χρησιμοποιηθούν όταν χρειαζόταν άμεσα σε περιπτώσεις σεισμών, πλημμυρών, φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών και συγκρούσεων.
Το GOVSATCOM παρέχει τη δυνατότητα σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες να συγκρίνουν και να επιλέξουν από ένα on-line ομογενή κατάλογο και να προμηθευτούν ασφαλείς δορυφορικές υπηρεσίες επικοινωνιών μέσα σε λίγα λεπτά. Επιπλέον στο GOVSATCOM παρέχονται ασφαλείς δορυφορικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες από ευρωπαϊκά κρατικά δορυφορικά συστήματα που δεν είναι διαθέσιμα εμπορικά. Συνεπώς η Ευρώπη σήμερα έχει τα μέσα και τη δυνατότητα για άμεση και ταχύτατη ανάπτυξη δορυφορικών τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών, όταν και όπου υπάρχει ανάγκη και ζήτηση.
Πως λειτουργεί το GOVSATCOM;
Το GOVSATCOM λειτουργεί με συγκέντρωση και διαμοιρασμό (pooling and sharing) πολλών δορυφορικών συστημάτων επικοινωνιών. Καρδιά του είναι τα GOVSATCOM Hubs που ενώνουν τους παρόχους δορυφορικών πόρων (Resource Providers) με τους κρατικούς χρήστες στα Κράτη Μέλη μέσω των εθνικών αρχών CGA (Competent GOVSATCOM Authority). Οι κρατικοί χρήστες μπορούν με ασφαλή τρόπο να επιλέξουν και να ενεργοποιήσουν με λίγα clicks προηγμένες ασφαλείς δορυφορικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες. Επιπλέον παραμένουν ανώνυμοι, εφόσον το επιθυμούν, σε περιπτώσεις ευαίσθητης κρατικής χρήσης των υπηρεσιών.
Πως μπορούν οι χώρες της ΕΕ να συμμετέχουν στο GOVSATCOM και να επωφεληθούν από αυτό;
Απαραίτητη για τη συμμετοχή μιας χώρας στο GOVSATCOM είναι η δημιουργία μιας εθνικής αρχής CGA (Competent GOVSATCOM Authority), η οποία και διασυνδέεται με τα GOVSATCOM Hubs. Στη συνέχεια η CGA μπορεί να ορίσει τους εθνικούς χρήστες GOVSATCOM, και να τους διαχειριστεί παρέχοντας τους δυνατότητες πρόσβασης στον κατάλογο των δορυφορικών υπηρεσιών, επιλογής και άμεσης ενεργοποίησής τους. Τονίζεται η λειτουργία των GOVSATCOM Hubs σε 24ωρη βάση όλες τις ημέρες του χρόνου, ώστε να διασφαλίζουν το συντομότερο δυνατό χρόνο για την παροχή των δορυφορικών επικοινωνιών.
Ποιος είναι ο ρόλος της EUSPA στο GOVSATCOM;
Η EUSPA έχει επιφορτιστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με ένα πλήθος καθηκόντων για το GOVSATCOM με κυριότερα τη συλλογή των απαιτήσεων του χρήστη, τη σύνταξη των τεχνικών προδιαγραφών του συστήματος, την προκήρυξη και διαχείριση του συμβολαίου για το σχεδιασμό και την υλοποίηση των GOVSATCOM Hubs, τη λειτουργία τους και την παροχή υπηρεσιών καθώς και το συνολικό σχεδιασμό της ασφάλειας. Επιπλέον το EUSPA SAB (Security Accreditation Board) είναι επιφορτισμένο μέσω Κανονισμού για τη διαπίστευση ασφάλειάς του. H EUSPA εργάζεται μαζί με την Ε. Επιτροπή στην σύνταξη του νομοθετικού πλαισίου, την επιλογή και προετοιμασία των χώρων εγκατάστασης του τελικού συστήματος, τα τεχνικά και νομικά θέματα των διαγωνισμών προμηθειών δορυφορικών υπηρεσιών καθώς και για το νέο ευρωπαϊκό δορυφορικό σύστημα επικοινωνιών IRIS2 που θα συνδεθεί με το GOVSATCOM.
Είναι αυτή τη στιγμή διαθέσιμο το GOVSATCOM και πως μπορούν να επωφεληθούν σήμερα οι χώρες από τη χρήση του;
To GOVSATCOM ξεκίνησε τη λειτουργία και παροχή των αρχικών υπηρεσιών του (Initial Services) τον Ιανουάριο του 2026. Ήδη αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν συνδεθεί και χρησιμοποιούν τις δυνατότητές του, επιλέγοντας και ενεργοποιώντας δορυφορικές υπηρεσίες μέσω του GOVSATCOM. Σημειώνεται ότι η πρώτη χώρα που το χρησιμοποίησε ήταν η Κύπρος (https://www.euspa.europa.eu/pressroom/press-releases/cyprus-completes-first-operational-use-eu-govsatcom-hub-services-marking). Σήμερα το GOVSATCOM συγκεντρώνει και διαμοιράζει δορυφορικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες από τα κρατικά δορυφορικά συστήματα της Γαλλίας, Ελλάδας, Ισπανίας, Ιταλίας και του Λουξεμβούργου, ενώ από το 2027 θα παρέχονται και από εμπορικά δορυφορικά συστήματα. Το GOVSATCOM συνεχίζει να αναπτύσσεται και να προσφέρει νέες δυνατότητες με στόχο την παροχή των τελικών λειτουργικών δυνατοτήτων (FOC- Final Operational Capability) εντός των προσεχών ετών.
Ποια είναι σήμερα η θέση της Ελλάδας στο GOVSATCOM; Τι οφέλη μπορεί να έχει;
Η Ελλάδα έχει κομβική θέση στο GOVSATCOM. Σήμερα είναι ένας μία από τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες που παρέχουν κρατικές δορυφορικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες στο GOVSATCOM και θα έχει οικονομικό όφελος από αυτό. Επίσης η Ελλάδα έχει επιλεγεί να φιλοξενήσει το ένα από τα δύο τελικά GOVSATCOM Hubs, ενώ το δεύτερο θα φιλοξενείται στη Γερμανία. Με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα καθίσταται κόμβος στρατηγικής σημασίας για τις ευρωπαϊκές ασφαλείς κρατικές δορυφορικές τηλεπικοινωνίες, με ευρωπαϊκό εξειδικευμένο προσωπικό να απασχολείται στο GOVSATCOM Hub στην Ελλάδα. Περαιτέρω μελλοντικά αναμένεται η επέκταση του Hub σε κβαντικές τεχνολογίες και τη χρήση τους για κρατικές τηλεπικοινωνίες.
Τι είναι το IRIS2 και πως σχετίζεται με το GOVSATCOM;
To IRIS2 είναι το νέο δορυφορικό σύστημα ασφαλών επικοινωνιών που ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Βασίζεται σε αστερισμό δορυφόρων πολλαπλών τροχιών και θα παρέχει καινοτόμες δορυφορικές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες για κρατική και εμπορική χρήση. Το IRIS2 θα συνδεθεί στο GOVSATCOM και θα παρέχει τις υπηρεσίες του μέσω των Hubs, εμπλουτίζοντας τον κατάλογο υπηρεσιών που προσφέρονται στους κρατικούς χρήστες.
* O Δρ. Γεώργιος Συννεφάκης είναι από το 2020 o Programme Manager του GOVSATCOM στον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Διαστημικό Πρόγραμμα (EUSPA). Είναι υπεύθυνος για το σχεδιασμό και την υλοποίηση των GOVSATCOM Hubs, τη λειτουργία τους και την παροχή των υπηρεσιών τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέχρι το 2020 διετέλεσε Διευθυντής Ασύρματων Επικοινωνιών, Δικτύων 5G και Διαστήματος στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και επικεφαλής της Ελλάδας στην ESA, στις παγκόσμιες διασκέψεις ραδιοεπικοινωνιών (ITU WRCs), μέλος του Συμβουλίου Διαστημικής Πολιτικής κ.αλ. Σχεδίασε και διαχειρίστηκε με το ΥΠΕΘΑ τη δημιουργία του ελληνικού GOVSATCOM, προετοίμασε τον ελληνικό διαστημικό νόμο, τη συμφωνία με την ESA για το ελληνικό διαστημικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων, τον τριπλασιασμό της συμμετοχής των ελληνικών εταιρειών στα διαστημικά προγράμματα, συντόνισε την προετοιμασία του διαγωνισμού για τις άδειες του 5G της Ελλάδας κ.αλ. Είναι κάτοχος διδακτορικού στις τηλεπικοινωνίες, μεταπτυχιακού στα τεχνοοικονομικά και διπλώματος Ηλεκτρολόγου Μηχανικού.
Naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
