Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Θα μπορούσατε να επιβιώσετε χωρίς τη Microsoft;

Δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενοι σε όλο τον κόσμο, όταν έφτασαν στη δουλειά τους την Πέμπτη και διαπίστωσαν ότι η υπηρεσία Microsoft Outlook είχε εξαφανιστεί από τον υπολογιστή τους, αναρωτήθηκαν πώς θα κατάφερναν να ολοκληρώσουν την εργάσιμη μέρα τους – χωρίς email, χωρίς ημερολόγιο, χωρίς προσκλήσεις σε συναντήσεις και συσκέψεις.

Πολλοί από αυτούς, τότε, άρχισαν να σκέφτονται πότε γίναμε τόσο εξαρτημένοι από μια μεμονωμένη εταιρεία τεχνολογίας, ώστε η απώλεια πρόσβασης σε μία μόνο εφαρμογή να μπορεί να διαταράξει ολόκληρη την εργασιακή μας ρουτίνα; Και ποιο είναι το οικονομικό και περιβαλλοντικό κόστος αυτής της εξάρτησης;

Συζητάμε τακτικά για τη βιωσιμότητα με όρους όπως η μείωση της χρήσης πλαστικού, η περικοπή των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Ωστόσο, τα ψηφιακά συστήματα, στα οποία βασιζόμαστε καθημερινά, έχουν επίσης τεράστιες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, όπως επισημαίνει το Conversation.

Καθώς οι ηγέτες του κόσμου συγκεντρώθηκαν στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα, την COP31, στην Αττάλεια, ίσως ήρθε η ώρα να θέσουμε ένα δυσάρεστο ερώτημα: μπορεί η ψηφιακή μας οικονομία να γίνει πραγματικά βιώσιμη, όταν ένα τόσο μεγάλο μέρος της εξαρτάται από μια «χούφτα» εταιρείες τεχνολογίας;

Το Cloud έχει φυσικό αποτύπωμα

Το Cloud μπορεί να ακούγεται αβαρές, αλλά λειτουργεί με τη βοήθεια κέντρων δεδομένων, ηλεκτρικής ενέργειας, συστημάτων ψύξης και υλικού.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι τα κέντρα δεδομένων κατανάλωσαν 415 τεραβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας το 2024, περίπου το 1,5% της παγκόσμιας ζήτησης. Και προβλέπει ότι η κατανάλωση θα μπορούσε να φτάσει τις 945 τεραβατώρες έως το 2030, κυρίως λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και άλλων ψηφιακών υπηρεσιών.

Η ίδια η έκθεση βιωσιμότητας της Microsoft για το 2026 καταδεικνύει αυτή την αντίθεση. Η εταιρεία ανέφερε αύξηση 25% των συνολικών εκπομπών το 2025 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, κυρίως λόγω της επέκτασης των κέντρων δεδομένων και μιας αλλαγής στον τρόπο καταγραφής των πιστοποιητικών ανανεώσιμης ενέργειας. Η Microsoft επενδύει επίσης σε καθαρότερη ενέργεια και πιο αποδοτική υποδομή. Και τα δύο στοιχεία έχουν σημασία: η τεχνολογική πρόοδος μπορεί να μειώσει τις εκπομπές ανά εργασία, ενώ η ανάπτυξη αυξάνει τη συνολική ζήτηση.

Θέτοντας τις σωστές ερωτήσεις

Η τουρκική προεδρία της COP31 δημοσίευσε τον Οκτώβριο την εθελοντική δέσμευση της Αττάλειας για την τεχνητή νοημοσύνη. Η δέσμευση αυτή στοχεύει στην ενθάρρυνση μιας κλιματικά υπεύθυνης τεχνητής νοημοσύνης, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις ενεργειακές και υδρικές απαιτήσεις της τεχνολογίας.

Το World Resources Institute, ένας παγκόσμιος ερευνητικός οργανισμός, χαιρέτισε την κατεύθυνση της δέσμευσης, προειδοποίησε όμως ότι οι εθελοντικές δεσμεύσεις χρειάζονται ισχυρότερους μηχανισμούς λογοδοσίας. Εν τω μεταξύ, η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών προγραμμάτισε μια εκδήλωση στο πλαίσιο της COP31 με θέμα τη χρηματοδότηση καθαρότερων ψηφιακών υποδομών, τη μέτρηση των εκπομπών και την προώθηση ηλεκτρονικών συσκευών που είναι ανθεκτικές, επισκευάσιμες και επαναχρησιμοποιήσιμες.

Το μήνυμα είναι σημαντικό: η βιωσιμότητα δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην πιο «πράσινη» ηλεκτρική ενέργεια. Αφορά επίσης το τι αγοράζουν οι τεχνολογικές εταιρείες, για πόσο καιρό το διατηρούν και ποιος πληρώνει για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του.

Όταν μια απόφαση για λογισμικό μετατρέπεται σε λογαριασμό hardware

Ας σκεφτούμε έναν υπολογιστή που εξακολουθεί να λειτουργεί, αλλά δεν μπορεί να υποστηρίξει ένα νεότερο λειτουργικό σύστημα. Η κανονική υποστήριξη των Windows 10 έληξε τον Οκτώβριο του 2025, αν και η Microsoft προσφέρει εκτεταμένες ενημερώσεις ασφαλείας για τις κατάλληλες συσκευές καταναλωτών έως τον Οκτώβριο του 2027.

Η μετάβαση αυτή δεν καθιστά κάθε παλαιότερο υπολογιστή παρωχημένο. Ωστόσο, η υποστήριξη λογισμικού και η συμβατότητα μπορούν να επηρεάσουν την απόφαση των οργανισμών να αντικαταστήσουν εξοπλισμό που, κατά τα άλλα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί.

Η κατασκευή συσκευών καταναλώνει ενέργεια και πρώτες ύλες. Δημιουργεί επίσης ηλεκτρονικά απόβλητα (ewaste). Σύμφωνα με τον παγκόσμιο δείκτη παρακολούθησης ηλεκτρονικών αποβλήτων του ΟΗΕ, το 2022 δημιουργήθηκαν παγκοσμίως 62 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι ηλεκτρονικών αποβλήτων, εκ των οποίων μόλις το 22,3% καταγράφηκε ως επίσημα συλλεγμένο και ανακυκλωμένο.

Αυτά τα στοιχεία καλύπτουν όλα τα ηλεκτρονικά απόβλητα, όχι μόνο τα απόβλητα που αποδίδονται στη Microsoft. Ωστόσο, δείχνουν γιατί η παράταση της διάρκειας ζωής του εξοπλισμού αξίζει να συμπεριληφθεί στην κλιματική πολιτική.

Κόστη που σπάνια υπολογίζονται

Μια συνδρομή λογισμικού έχει μια ορατή τιμή. Λιγότερο ορατά είναι τα κόστη της εκπαίδευσης των υπαλλήλων, της μετεγκατάστασης αρχείων, της αντικατάστασης εξοπλισμού, της συντήρησης διπλών συστημάτων και, τελικά, της αλλαγής προμηθευτών.

Οι οικονομολόγοι τα αποκαλούν «κόστη αλλαγής». Μπορούν να δεσμεύσουν τις επιχειρήσεις στους υπάρχοντες παρόχους, ακόμη και όταν εμφανίζονται εναλλακτικές λύσεις με καλύτερη σχέση μεταξύ ποιότητας και τιμής – κάτι που δεν είναι απλώς υποθετικό.

Τον Μάρτιο του 2026, η Αρχή Ανταγωνισμού και Αγορών του Ηνωμένου Βασιλείου ανακοίνωσε σχέδια για τη διερεύνηση του οικοσυστήματος επιχειρηματικού λογισμικού της Microsoft. Αναφέρθηκε επίσης σε μέτρα που έλαβαν μεγάλοι πάροχοι υπηρεσιών cloud, συμπεριλαμβανομένων των Microsoft Azure και Amazon Web Services, για τη μείωση των τελών μεταφοράς δεδομένων και τη βελτίωση της διαλειτουργικότητας, διευκολύνοντας έτσι τις επιχειρήσεις να αλλάζουν πάροχο.

Τι σχέση μπορεί να έχει αυτό με τη βιωσιμότητα; Ένας αγοραστής που δεν μπορεί να αλλάξει εύκολα πάροχο ενδέχεται επίσης να δυσκολεύεται να επιλέξει υπηρεσίες πληροφορικής με χαμηλότερες εκπομπές. Αυτή είναι μια πιθανή περιβαλλοντική συνέπεια του «κλειδώματος», όχι ένας αποδεδειγμένος ισχυρισμός ότι οι χρήστες της Microsoft εκπέμπουν περισσότερο άνθρακα.

Υπάρχει επίσης ένα ευρύτερο λογιστικό πρόβλημα. Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι τα παγκόσμια ηλεκτρονικά απόβλητα συνδέονταν με εξωτερικευμένα κόστη ύψους περίπου 78 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2022, συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων που σχετίζονται με τη ρύπανση και το κλίμα. Τα κόστη αυτά απουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό από την τιμή μιας άδειας χρήσης λογισμικού.

Μια υπεύθυνη απόφαση προμήθειας θα πρέπει επομένως να συγκρίνει τα οικονομικά κόστη καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής – τη διάρκεια ζωής του εξοπλισμού και αξιόπιστα δεδομένα εκπομπών – αντί να λαμβάνει υπόψη μόνο τον επόμενο ετήσιο λογαριασμό.

Ελευθερία επιλογής

Θα μπορούσαν οι χώροι εργασίας να χρησιμοποιούν εναλλακτικές λύσεις (όπως το Thunderbird και το LibreOffice) ή διαλειτουργικές υπηρεσίες cloud; Συχνά, ναι. Ωστόσο, η μετάβαση έχει κόστος και ένας ανταγωνιστικός πάροχος δεν είναι απαραίτητα πιο φιλικός προς το περιβάλλον.

Ο καλύτερος στόχος είναι η ελευθερία επιλογής: μεταφερόμενα δεδομένα, ανοιχτές μορφές εγγράφων, συσκευές που μπορούν να επισκευαστούν, διαφανής περιβαλλοντική αναφορά και συμβάσεις λογισμικού που δεν επιβάλλουν κυρώσεις σε περίπτωση αλλαγής παρόχου.

Τα ψηφιακά συστήματα που παραμένουν προσιτά, ανταγωνιστικά και περιβαλλοντικά υπεύθυνα, ακόμη και όταν αλλάζει η προτιμώμενη τεχνολογία τους, θα είναι τελικά και τα πιο ανθεκτικά.

Πηγή: in.gr

Πηγή www.ot.gr