Ένας μετεωρίτης που βρέθηκε το 2022 στη Σαχάρα, στο Μάλι, σχηματίστηκε στον φλοιό του Άρη πριν από τουλάχιστον 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια σύμφωνα με νέα μελέτη. Αυτό καθιστά τον κοκκινωπό πυριγενή βράχο πιθανότατα τον αρχαιότερο από τους 435 μετεωρίτες αρειανής προέλευσης που έχουν εντοπιστεί στη Γη.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η σύσταση του μετεωρίτη, ο οποίος ονομάστηκε Teghaza 001, προσφέρει πληροφορίες για τις περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούσαν στα πρώτα στάδια της ιστορίας του Άρη. Παράλληλα παρέχει νέα στοιχεία για την ύπαρξη υγρού νερού στην επιφάνεια του Άρη ενισχύοντας την άποψη ότι ο αρχέγονος Άρης ενδεχομένως διέθετε συνθήκες κατάλληλες για την ανάπτυξη μικροβιακής ζωής.
Η πλανητική επιστήμονας Γιανγκ Λιού από το Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της NASA χαρακτήρισε τον μετεωρίτη «μάρτυρα μιας εποχής κατά την οποία ο Άρης ήταν πιθανότατα θερμότερος και πιο υγρός απ’ ό,τι υπήρξε στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του».
Η χημική σύσταση του μετεωρίτη, ο οποίος ανήκει σε έναν τύπο χονδρόκοκκου πετρώματος που ονομάζεται γάββρος, δείχνει ότι ήρθε σε επαφή με νερό ενώ ψυχόταν και κρυσταλλωνόταν αργά στο υπέδαφος του Άρη. Αποτελούσε τμήμα του αρειανού φλοιού, δηλαδή του εξωτερικού στρώματος του πλανήτη, αλλά σχηματίστηκε από μάγμα που προερχόταν από μεγαλύτερα βάθη στον μανδύα του.
Σήμερα ο Άρης είναι ψυχρός, ξηρός και αφιλόξενος. Ωστόσο εκτεταμένα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι πριν από δισεκατομμύρια χρόνια υπήρχε νερό στην επιφάνειά του το οποίο έρεε σχηματίζοντας ποτάμια και λίμνες ενώ ενδέχεται να υπήρχε και ένας ωκεανός στο βόρειο ημισφαίριο.
Ο μετεωρίτης
Ο Teghaza 001 ανακαλύφθηκε σε οκτώ κομμάτια με το μεγαλύτερο τμήμα να έχει περίπου το μέγεθος μιας γροθιάς στην έρημο σε απόσταση περίπου 34 χιλιομέτρων από το χωριό Bir Chali του Μάλι.
Τα κύρια ορυκτά του είναι ο άστριος και το πυρόξενο ενώ περιέχει κρυστάλλους ζιρκονίου που φέρουν το στοιχείο ουράνιο. Οι ερευνητές προσδιόρισαν την ηλικία του χρησιμοποιώντας μια τεχνική που βασίζεται στη ραδιενεργό διάσπαση του ουρανίου σε μόλυβδο με την πάροδο του χρόνου.
«Οι μετεωρίτες αρειανής προέλευσης αποτελούν τα μοναδικά δείγματα που διαθέτουμε από τον Άρη. Αποτελούν τη βάση για την κατανόηση του σχηματισμού και της διαφοροποίησης του πρώιμου Άρη και μας επιτρέπουν να αξιολογήσουμε στα εργαστήρια κατά πόσο ο αρχαίος Άρης θα μπορούσε να έχει υποστηρίξει συνθήκες κατάλληλες για την ύπαρξη ζωής. Οι λεπτομερείς πληροφορίες που μπορούμε να αντλήσουμε από αυτά τα δείγματα μετεωριτών συμπληρώνουν και επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα της εξερεύνησης του Άρη μέσω δορυφόρων, προσεδαφιστών και ρομποτικών οχημάτων. Τα ευρήματα αυτά παρέχουν ενδείξεις για το πώς η εξελικτική πορεία του Άρη διαφοροποιήθηκε από εκείνη της Γης, όταν οι δύο πλανήτες βρίσκονταν ακόμη στα πρώτα στάδια της δημιουργίας τους και η ζωή άρχιζε να εμφανίζεται στον πλανήτη μας» εξηγεί η Λιού.
Η Γη, ο Άρης και οι υπόλοιποι πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος σχηματίστηκαν πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Μόνο τρεις μετεωρίτες αρειανής προέλευσης, μεταξύ των οποίων και ο Teghaza 001, χρονολογούνται από την πρώιμη ιστορία του πλανήτη. Ένας από αυτούς, ο οποίος ανακαλύφθηκε στην Ανταρκτική το 1984, είχε αρχικά εκτιμηθεί ότι ήταν περίπου 4,5 δισεκατομμυρίων ετών. Ωστόσο πιο πρόσφατες μετρήσεις έδειξαν ότι έχει παρόμοια ηλικία με τον Teghaza 001. Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, ο Teghaza 001 είναι πιθανότατα παλαιότερος από τον συγκεκριμένο μετεωρίτη.
Το νερό
Τα ισότοπα, δηλαδή οι διαφορετικές μορφές των χημικών στοιχείων οξυγόνου και υδρογόνου που εντοπίστηκαν στον μετεωρίτη, δείχνουν ότι το νερό διείσδυε στα βαθύτερα στρώματα του φλοιού του πλανήτη, όπως συμβαίνει και στη Γη, όπου αναμειγνυόταν με λιωμένα πετρώματα που προέρχονταν από τον μανδύα.
«Πολλαπλές ενδείξεις που προκύπτουν από τον Teghaza 001 υποδηλώνουν ότι υπήρχε νερό στην επιφάνεια του Άρη πριν από περισσότερα από 4,1 δισεκατομμύρια χρόνια. Αυτό αποτυπώνεται στα ισότοπα υδρογόνου που εντοπίζονται στα φωσφορικά ορυκτά, καθώς και στα ισότοπα οξυγόνου που βρίσκονται στα ορυκτά και στα συνολικά δείγματα του πετρώματος» αναφέρει η Λιού.
Το νερό θεωρείται ένα από τα βασικά συστατικά που απαιτούνται για την ύπαρξη ζωής. «Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι ο πρώιμος Άρης διέθετε τα απαραίτητα συστατικά και τις κατάλληλες συνθήκες για να φιλοξενήσει ζωή. Ωστόσο, δεν απαντούν άμεσα στο ερώτημα εάν υπήρξε πράγματι ζωή στον Άρη», δήλωσε ο πλανητικός επιστήμονας Λι Σάπερ συν-συγγραφέας της μελέτης από το Ερευνητικό Κέντρο Ames της NASA και το Ινστιτούτο BAER στην Καλιφόρνια.
«Το πέτρωμα αποτελεί ένα στιγμιότυπο μιας συγκεκριμένης χρονικής περιόδου. Δείχνει πώς ένας πιο υγρός πρώιμος Άρης, με πυκνή ατμόσφαιρα, θα μπορούσε να υποστηρίξει συνθήκες κατάλληλες για την ύπαρξη ζωής. Ωστόσο, αυτές οι συνθήκες άρχισαν να εξασθενούν γρήγορα κατά τη διάρκεια του πρώτου περίπου δισεκατομμυρίου ετών της ύπαρξης του Άρη, οδηγώντας σταδιακά στο σημερινό ξηρό και αφιλόξενο περιβάλλον του» αναφέρει ο Σάπερ.
Η χημική σύσταση του Teghaza 001 δείχνει ότι διαφέρει από τους υπόλοιπους γνωστούς μετεωρίτες αρειανής προέλευσης. Ενδέχεται να προέρχεται από τις νότιες ορεινές περιοχές του Άρη, πιθανώς από μια περιοχή κοντά στη λεκάνη Ελλάς (Hellas Basin), έναν από τους μεγαλύτερους κρατήρες πρόσκρουσης του πλανήτη εκτιμούν οι ερευνητές.
Ο μετεωρίτης έχει επίσης μια εντυπωσιακή ιστορία πίσω από την προέλευσή του. «Εκτινάχθηκε από την επιφάνεια του Άρη εξαιτίας μιας πρόσκρουσης, στη συνέχεια ταξίδεψε στο Διάστημα μέχρι που η τροχιά του διασταυρώθηκε με εκείνη της Γης. Έπειτα εισήλθε στην ατμόσφαιρά μας ως μετέωρο και επιβίωσε από τη διέλευση, καταλήγοντας στην έρημο Σαχάρα ως μετεωρίτης. Δεν γνωρίζουμε πότε ακριβώς το συγκεκριμένο δείγμα έπεσε στη Γη» λέει η Λιού.
Naftemporiki.gr
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
