Τα νέα από το Βελεστίνο και τον Δήμο Ρήγα Φεραίο

Νέα μελέτη δίνει απάντηση στο μεγαλύτερο γεωλογικό μυστήριο της Γης


Περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο χρόνια της ιστορίας της Γης φαίνεται πως έχουν εξαφανιστεί. Σε ολόκληρο τον πλανήτη αρχαίοι γεωλογικοί σχηματισμοί παρουσιάζουν τεράστια κενά στο γεωλογικό αρχείο αφήνοντας τους επιστήμονες να αναρωτιούνται τι συνέβη στα χαμένα κεφάλαια του παρελθόντος του πλανήτη μας. Τώρα οι ερευνητές πιστεύουν ότι ενδέχεται να έχουν βρει μια εξήγηση και η απάντηση βρίσκεται βαθιά στο εσωτερικό της Γης.

Κανονικά, στρώματα ιζημάτων συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου, σχηματίζοντας τελικά ιζηματογενή πετρώματα που διατηρούν στοιχεία για το παρελθόν του πλανήτη μας. Τα παλαιότερα στρώματα βρίσκονται συνήθως κάτω από τα νεότερα, επιτρέποντας στους γεωλόγους να ανασυνθέτουν αρχαία περιβάλλοντα και να κατανοούν πώς έχει μεταβληθεί η Γη στη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών.

Ωστόσο, το γεωλογικό αρχείο δεν είναι πάντοτε τόσο τακτοποιημένο. Στο Γκραν Κάνιον, στρώματα πετρωμάτων που απέχουν μεταξύ τους εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια βρίσκονται ακριβώς το ένα πάνω στο άλλο, αποκαλύπτοντας ένα τεράστιο κενό στο γεωλογικό αρχείο της Γης.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα εντοπίζεται στο Γκραν Κάνιον, όπου πετρώματα που απέχουν μεταξύ τους εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια βρίσκονται ακριβώς το ένα πάνω στο άλλο, σαν κάποια δύναμη ή κάποιο φαινόμενο να αφαίρεσε τα στρώματα που οι γεωλόγοι θα περίμεναν να υπάρχουν ανάμεσά τους. Αυτό το τεράστιο κενό στη γεωλογική χρονογραμμή της Γης αποτελεί μέρος του φαινομένου που είναι γνωστό ως Μεγάλη Ασυμφωνία (Great Unconformity).

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στο Γκραν Κάνιον. Παρόμοια κενά έχουν εντοπιστεί στην Ευρώπη, την Αυστραλία, την Αφρική και την Ασία. Ανάλογα με την τοποθεσία, το χρονικό διάστημα που απουσιάζει κυμαίνεται από περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια έως και περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο χρόνια.

«Φανταστείτε ένα βιβλίο από το οποίο έχει σκιστεί ένα τεράστιο τμήμα στη μέση. Η Μεγάλη Ασυμφωνία είναι αυτό το κενό στην ιστορία της Γης, όπου η αφήγηση μεταπηδά από τα πρώτα κεφάλαια κατευθείαν σε ένα πολύ μεταγενέστερο σημείο της ιστορίας. Η έρευνά μας υποδηλώνει ότι αυτές οι σελίδες δεν χάθηκαν τυχαία» λέει ο Σαντός Ντουνγκάνα, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Τι εξαφάνισε το γεωλογικό αρχείο;

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Nature» η ερευνητική ομάδα διερεύνησαν κατά πόσο ευθύνεται η δραστηριότητα που εκδηλώνεται βαθιά κάτω από την επιφάνεια της Γης.

Χρησιμοποιώντας υπολογιστικά μοντέλα οι ερευνητές εξέτασαν πώς η αργή κυκλοφορία θερμών πετρωμάτων μέσα στον μανδύα της Γης ενδέχεται να επηρέασε τις ηπείρους στη διάρκεια εκατοντάδων εκατομμυρίων ετών. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι τρεις μεγάλες αρχαίες ηπειρωτικές περιοχές — η Λαυρεντία (σημερινή Βόρεια Αμερική), η Βαλτική (βόρεια Ευρώπη) και η Βόρεια Κίνα — ανυψώθηκαν σταδιακά κατά τη Νεοπρωτεροζωική περίοδο, πριν από περίπου ένα δισεκατομμύριο έως 540 εκατομμύρια χρόνια.

Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα τεράστιες εκτάσεις ξηράς να παραμείνουν εκτεθειμένες στις καιρικές συνθήκες και στη διάβρωση για μεγάλα χρονικά διαστήματα, επιτρέποντας στο νερό, τον άνεμο και άλλες φυσικές διεργασίες να απομακρύνουν πετρώματα που είχαν σχηματιστεί πολύ νωρίτερα. Ωστόσο η απομάκρυνση των πετρωμάτων αποτελεί μόνο ένα μέρος του γρίφου. Οι ερευνητές έπρεπε επίσης να εξηγήσουν γιατί τα γεωλογικά κενά εξακολουθούν να είναι ορατά σήμερα.

Τα μοντέλα τους υποδηλώνουν ότι οι ίδιες περιοχές άρχισαν στη συνέχεια να βυθίζονται. Καθώς η στάθμη της θάλασσας ανέβαινε σε σχέση με την ξηρά ιζήματα συσσωρεύονταν πάνω στις παλαιότερες, διαβρωμένες επιφάνειες, δημιουργώντας τον απότομο διαχωρισμό ανάμεσα στα αρχαία και τα νεότερα πετρώματα που μπορούμε να παρατηρήσουμε ακόμη και σήμερα.

Το σημαντικότερο είναι ότι οι ερευνητές διαπίστωσαν πως ο χρονισμός της ανύψωσης και της βύθισης των ηπείρων που προσομοιώθηκαν στα μοντέλα συμφωνούσε με τα γεωλογικά στοιχεία από τη Βόρεια Αμερική, τη βόρεια Ευρώπη και τη Βόρεια Κίνα. Αυτό υποδηλώνει ότι οι κινήσεις βαθιά μέσα στον μανδύα της Γης ενδέχεται να διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του γεωλογικού αρχείου που παρατηρούμε σήμερα.

Naftemporiki.gr



Πηγή: www.naftemporiki.gr