Αύξηση ρεκόρ για την τρύπα του όζοντος

Η τρύπα του όζοντος έφτασε στο μεγαλύτερο μέγεθός της εδώ και μία δεκαετία εξαιτίας «ασυνήθιστων καιρικών συνθηκών» πάνω από την Ανταρκτική, όπως αποκάλυψαν επιστήμονες της Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA) και της NASA. Στο αποκορύφωμά της, από τις 7 Σεπτεμβρίου έως τις 13 Οκτωβρίου, η τρύπα εκτεινόταν σε έκταση 25 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθός της η έκταση αυτή είναι υπερδιπλάσια από εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι επιστήμονες αναφέρουν ότι η τρύπα η οποία είναι η έβδομη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί μέσα σε 48 χρόνια παρατηρήσεων ενισχύεται από τον ισχυρό πολικό στρόβιλο.

«Η ετήσια τρύπα του όζοντος σχηματίζεται τα τελευταία χρόνια όλο και αργότερα μέσα στην εποχή, γεγονός που μας δείχνει ότι το στρώμα του όζοντος ανακάμπτει. Ωστόσο ένας ασυνήθιστα ισχυρός πολικός στρόβιλος έχει παρατείνει την καταστροφή του όζοντος στην Ανταρκτική κατά τη φετινή περίοδο, επιτρέποντας στην τρύπα να φτάσει σε διαστάσεις που δεν έχουμε δει εδώ και μία δεκαετία» εξήγησε ο Πολ Νιούμαν ανώτερος επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας της NASA για το όζον.

Τα νέα δεδομένα

Οι μετρήσεις της NOAA και της NASA δείχνουν ότι η τρύπα έφτασε στη μέγιστη έκτασή της στις 18 Σεπτεμβρίου. Εκείνη την ημέρα κάλυπτε την εντυπωσιακή έκταση των 27,1 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων.

Αυτό σημαίνει ότι ήταν περίπου τρεις φορές μεγαλύτερη από τις Ηνωμένες Πολιτείες και αντιστοιχούσε περίπου στο 90% της έκτασης της μεγαλύτερης τρύπας του όζοντος που έχει παρατηρηθεί ποτέ η οποία καταγράφηκε στις 9 Σεπτεμβρίου του 2000.

«Η τρύπα του όζοντος του 2026 είναι μεγάλη αλλά θα μπορούσε να 3,5 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα μεγαλύτερη εάν οι ουσίες που καταστρέφουν το όζον βρίσκονταν σήμερα στην ατμόσφαιρα στις ίδιες συγκεντρώσεις με εκείνες που είχαν φτάσει στο αποκορύφωμά τους το 2000» λέει ο Νιούμαν που αναφέρεται στους χλωροφθοράνθρακες (CFCs) και σε άλλες χημικές ενώσεις που καταστρέφουν το όζον και οι οποίες χρησιμοποιούνταν ευρέως στο παρελθόν σε καταναλωτικά προϊόντα, όπως ψυγεία, κλιματιστικά και μονωτικά υλικά κτιρίων.

Παρότι αυτές οι χημικές ουσίες εξακολουθούν να παραμένουν στην ατμόσφαιρα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα έχουν εξαφανιστεί έως τη δεκαετία του 2070, οπότε και η τρύπα του όζοντος θα έχει αποκατασταθεί πλήρως.

Το όζον στη στρατόσφαιρα λειτουργεί ως αντηλιακή ασπίδα της Γης συμβάλλοντας στην προστασία μας από την επιβλαβή ηλιακή ακτινοβολία. Ωστόσο όταν απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα ανθρωπογενείς χημικές ενώσεις που περιέχουν χλώριο και βρώμιο, το όζον μπορεί να καταστραφεί.

Τα ατμοσφαιρικά ρεύματα μεταφέρουν αυτά τα αέρια προς τη στρατόσφαιρα, όπου διασπώνται από την υπεριώδη ακτινοβολία. Όταν τα άτομα χλωρίου και βρωμίου που απελευθερώνονται αλληλεπιδρούν με τα σωματίδια των νεφών, προκαλούν την καταστροφή του όζοντος.

Το φαινόμενο

Παρότι η τρύπα του όζοντος εμφανίζεται κάθε φθινόπωρο οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι ο φετινός πολικός στρόβιλος ευθύνεται για το πρωτοφανές μέγεθός της.

«Ο πολικός στρόβιλος ήταν ασυνήθιστα μεγάλος φέτος, εν μέρει επειδή τα πλανητικής κλίμακας καιρικά συστήματα, τα οποία συνήθως ανεβαίνουν από τα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας και διασπούν τον στρόβιλο, ήταν ιδιαίτερα ασθενή τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο. Η ασθενής αυτή κυματική δραστηριότητα κράτησε τους ισχυρότερους ανέμους του πολικού στροβίλου αρκετές μοίρες γεωγραφικού πλάτους μακριά από τον Νότιο Πόλο, δημιουργώντας μια μεγαλύτερη περιοχή με συνθήκες ιδανικές για την καταστροφή του όζοντος» δήλωσε η Έιμι Μπάτλερ ερευνήτρια στο Εργαστήριο Χημικών Επιστημών της NOAA.

Naftemporiki.gr