Έφηβοι στρατολογούνται μέσω των social media για να διαπράξουν δολοφονίες σε ευρωπαϊκές χώρες, ακολουθώντας οδηγίες που θυμίζουν αποστολές ηλεκτρονικού παιχνιδιού και με αντάλλαγμα χρηματικές αμοιβές τις οποίες συχνά δεν λαμβάνουν ποτέ.
Το φαινόμενο, που οι ευρωπαϊκές Αρχές περιγράφουν ως «βία ως υπηρεσία» — Violence as a Service — έχει εξαπλωθεί από τη Σουηδία στη Σκανδιναβία, στη βόρεια Ευρώπη και στη Βρετανία. Στο επίκεντρο βρίσκεται το εγκληματικό δίκτυο Foxtrot, το οποίο, σύμφωνα με το BBC, συνδέεται τόσο με πολέμους για τον έλεγχο της διακίνησης ναρκωτικών όσο και με επιθέσεις που φέρεται να πραγματοποιήθηκαν για λογαριασμό του ιρανικού καθεστώτος.
Η Europol έχει συγκροτήσει την ειδική επιχειρησιακή ομάδα OTF GRIMM, στην οποία συμμετέχουν έντεκα χώρες: το Βέλγιο, η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισλανδία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Ισπανία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο Άντι Κράαγκ, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Σοβαρού και Οργανωμένου Εγκλήματος της Europol, κάνει λόγο για «υπολογισμένη ανάθεση δολοφονιών» σε ευάλωτους νέους.
Πώς το δίκτυο προσεγγίζει τους εφήβους
Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση του Νορβηγού Γιοχάνες Νάτλαντ, ο οποίος καταδικάστηκε στο Λονδίνο για συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία. Ο Νάτλαντ ήταν 18 ετών όταν ταξίδεψε αεροπορικώς στο Μάντσεστερ, προκειμένου να εκτελέσει έναν στόχο στην περιοχή του Χάντερσφιλντ για λογαριασμό του Foxtrot.
Η αρχική αγγελία που έλαβε μέσω διαδικτύου ανέφερε: «Δολοφονία στην Αγγλία, 270.000», ποσό που αντιστοιχούσε σε περίπου 21.000 λίρες. Στη συνέχεια πέρασε υπό τον έλεγχο ενός μέλους του δικτύου με το ψευδώνυμο «Agent 47», όνομα εμπνευσμένο από τη σειρά ηλεκτρονικών παιχνιδιών Hitman.
Οι εντολές δίνονταν βήμα προς βήμα μέσω της εφαρμογής Signal. Του έκλεισαν εισιτήριο χωρίς επιστροφή, τον βοήθησαν να αποκτήσει προσωρινό διαβατήριο και του έστειλαν χάρτες και βίντεο για να εντοπίσει όπλα κρυμμένα σε δασική περιοχή, καθώς και χρήματα που είχαν τοποθετηθεί σε βλάστηση κοντά σε μια υπόγεια διάβαση.
Ο 18χρονος εγκαταστάθηκε σε ξενοδοχείο έχοντας στην κατοχή του τα όπλα, χωρίς ακόμη να γνωρίζει ποιον επρόκειτο να σκοτώσει. Συνελήφθη το επόμενο πρωί, προτού λάβει τις τελικές οδηγίες. Οι βρετανικές Αρχές εξακολουθούν να εξετάζουν εάν ο στόχος συνδεόταν με τον υπόκοσμο ή εάν επρόκειτο για πολιτική επίθεση για λογαριασμό του Ιράν.
Η υπόθεση του Νάτλαντ δείχνει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί το σύστημα στρατολόγησης. Ο νεαρός, γιος δύο δημοσιογράφων από το Στάβανγκερ της Νορβηγίας, είχε μεγαλώσει σε άνετο περιβάλλον, αλλά αργότερα άρχισε να κάνει χρήση ναρκωτικών, εμφάνισε ψύχωση και πέρασε από κέντρο αποκατάστασης και δομή φιλοξενίας ανηλίκων.
Εκεί γνώρισε έναν άλλο έφηβο, ο οποίος χρησιμοποιούσε το διαδικτυακό ψευδώνυμο «UnknownHustler». Μέσω αυτού έφτασε στον Νάτλαντ η πρόταση για τη δολοφονία στη Βρετανία, η οποία είχε αναρτηθεί από έναν 16χρονο με το ψευδώνυμο «Generalen».
Ο «Generalen» είχε περάσει τα προηγούμενα τρία χρόνια σε δομή φιλοξενίας και είχε ήδη αναπτύξει έντονη εγκληματική δραστηριότητα. Εκτός από τον Νάτλαντ, είχε στρατολογήσει τουλάχιστον δύο ακόμη νεαρούς που διέπραξαν δολοφονίες στη Σουηδία.
Οι έφηβοι εκτελεστές συχνά δεν λαμβάνουν ποτέ την αμοιβή τους
Ένας από αυτούς ήταν ο 18χρονος Ατίλα Αζίμοφ, ο οποίος τον Φεβρουάριο του 2025 πυροβόλησε και σκότωσε τον 20χρονο Μουράντ Αμπντελκαντέρ σε προάστιο της Στοκχόλμης. Ο Αμπντελκαντέρ επέστρεφε από τη δουλειά του σε εστιατόριο McDonald’s και δεν ήταν ο άνθρωπος που αναζητούσε το δίκτυο.
Ο Αζίμοφ είχε σκοτώσει λάθος στόχο. Καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη.
Τρεισήμισι εβδομάδες νωρίτερα, ένας 17χρονος είχε δολοφονήσει τον Αχμέντ Ζαμζάμ στην πόλη Λουντ, στη νότια Σουηδία. Και οι δύο νεαροί είχαν στρατολογηθεί από τον ίδιο 16χρονο.
Σύμφωνα με τον Σουηδό ερευνητικό δημοσιογράφο Ντιάμαντ Σαλιχού, το Foxtrot επιδιώκει συστηματικά να χρησιμοποιεί όλο και μικρότερους σε ηλικία εκτελεστές, επειδή είναι περισσότερο πρόθυμοι να αναλάβουν κινδύνους και λιγότερο πιθανό να σταθμίσουν τις συνέπειες.
Οι νεαροί συχνά δεν πληρώνονται ποτέ. Όταν συλλαμβάνονται, δεν μπορούν να διεκδικήσουν τα χρήματα που τους είχαν υποσχεθεί, ενώ το δίκτυο δεν δείχνει ενδιαφέρον για την τύχη τους.
«Δεν τους νοιάζει καθόλου αν οι έφηβοι συλληφθούν», ανέφερε ο Σαλιχού. «Δεν βλέπουμε παραδείγματα στα οποία αυτά τα νεαρά άτομα πληρώθηκαν για τις δολοφονίες».
Η δράση του «Generalen» αποκαλύφθηκε όταν επιχείρησε να οργανώσει τη δολοφονία του 14χρονου γιου Νορβηγού αστυνομικού. Για την επίθεση με μαχαίρι στρατολόγησε έναν 15χρονο και έναν 17χρονο, όμως ο 15χρονος ενημέρωσε την αστυνομία.
Μετά τη σύλληψη του «Generalen», οι ερευνητές εντόπισαν στο κινητό του στοιχεία για το σχέδιο δολοφονίας στο Χάντερσφιλντ της Αγγλίας. Οι πληροφορίες διαβιβάστηκαν στις βρετανικές Αρχές και ο Νάτλαντ συνελήφθη προτού προλάβει να εκτελέσει την επίθεση.
Ο «Generalen» καταδικάστηκε τον Μάιο σε κάθειρξη 14 ετών.
Οι δεσμοί με το Ιράν
Το Foxtrot φέρεται να ευθύνεται από το 2022 για περίπου 35 δολοφονίες, καθώς και για επιθέσεις ή απόπειρες επιθέσεων εναντίον ισραηλινών στόχων στην Ευρώπη. Σε τουλάχιστον δύο περιπτώσεις χρησιμοποιήθηκαν εκρηκτικά και χειροβομβίδες.
Επικεφαλής του δικτύου είναι ο Ράουα Ματζίντ, ο οποίος εγκατέλειψε τη Σουηδία, μετακινήθηκε αρχικά στην Τουρκία και πλέον εκτιμάται ότι βρίσκεται στην Τεχεράνη.
Οι αστυνομικές Αρχές πιστεύουν ότι ορισμένες από τις επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν για λογαριασμό του ιρανικού καθεστώτος. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται επίθεση με χειροβομβίδα στην πρεσβεία του Ισραήλ στην Κοπεγχάγη. Άλλες ενέργειες συνδέονται με τις συγκρούσεις του Foxtrot για τον έλεγχο της αγοράς ναρκωτικών.
Ο Σαλιχού, ο οποίος ερευνά επί τρία χρόνια τις σχέσεις του δικτύου με το Ιράν, ανέφερε ότι οι δεσμοί ενισχύθηκαν μετά τον Οκτώβριο του 2023, όταν ο Ματζίντ κατέφυγε στην Τεχεράνη.
Κατά την εκτίμησή του, ο επικεφαλής του Foxtrot αναγκάστηκε να συνάψει συμφωνία με το ιρανικό καθεστώς, ώστε να μπορεί να ζει ελεύθερα στη χώρα. Σε αντάλλαγμα, το δίκτυό του φέρεται να ανέλαβε επιθέσεις εναντίον αντιπάλων του Ιράν, όπως αντιφρονούντων, δημοσιογράφων και ισραηλινών στόχων.
Η βρετανική κυβέρνηση επέβαλε κυρώσεις στον Ματζίντ και στο Foxtrot τον Απρίλιο του 2025.
Περισσότερες από 280 συλλήψεις
Στους πρώτους 15 μήνες λειτουργίας της OTF GRIMM, οι ευρωπαϊκές Αρχές πραγματοποίησαν περισσότερες από 280 συλλήψεις, ανάμεσά τους και ορισμένων προσώπων που θεωρούνται κεντρικά στελέχη του δικτύου.
Μία από τις σημαντικότερες ήταν η σύλληψη του Αλί Σεχάντ Αχμέντ, ο οποίος θεωρείται ότι χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Agent 47» και βρισκόταν κοντά στον Ματζίντ.
Ο Αχμέντ συνελήφθη στη Σουλεϊμανίγια, στην αυτόνομη κουρδική περιοχή του Ιράκ, και η Σουηδία έχει ζητήσει την έκδοσή του.
Τον Μάιο συνελήφθη στην Τυνησία και ο Μοχάμεντ «Moewgli» Μόχντι, πρώην ράπερ τον οποίο η σουηδική αστυνομία χαρακτηρίζει κεντρικό παράγοντα του Foxtrot.
Ο Ματζίντ, ωστόσο, παραμένει εκτός της εμβέλειας των ευρωπαϊκών Αρχών στην Τεχεράνη και, σύμφωνα με τον Σαλιχού, εξακολουθεί να είναι ενεργός.
Δεν είναι ακόμη σαφές σε ποιον βαθμό οι συλλήψεις έχουν περιορίσει την επιχειρησιακή δυνατότητα του Foxtrot. Η μέθοδος, όμως, έχει ήδη υιοθετηθεί από άλλες εγκληματικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και το αντίπαλο δίκτυο Dalen.
Με πληροφορίες από BBC
